6 định hướng tăng cường hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản

Với chủ đề "Đồng hành phát triển toàn diện - Kiến tạo tương lai bền vững", Diễn đàn do Bộ Ngoại giao phối hợp Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh tổ chức.

Cùng tham dự có Bí thư Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, cơ quan của Việt Nam; Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki, Cố vấn đặc biệt Liên minh Nghị sĩ hữu nghị Nhật Bản - Việt Nam Takebe Tsutomu, lãnh đạo, đại diện các tỉnh, thành phố, tổ chức, hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae gửi thông điệp chúc mừng tới Diễn đàn.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn hợp tác địa phương Việt - Nhật. (Ảnh: TTXVN)

Theo TTXVN, phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung tin tưởng và mong muốn các địa phương hai nước sẽ tham gia chủ động, tích cực hơn nữa vào quá trình cụ thể hóa và làm sâu sắc nội hàm khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Nhật Bản, biến các cam kết, thỏa thuận thành những dự án, công trình, chương trình cụ thể, để rồi cũng chính địa phương sẽ là đối tượng trực tiếp thụ hưởng những thành quả của sự phát triển quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân hai nước.

Với tinh thần “ngoại giao phục vụ phát triển, lấy người dân, địa phương và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ,” Bộ Ngoại giao Việt Nam cùng với 3 cơ quan đại diện tại Nhật Bản cam kết sẽ luôn đồng hành, hỗ trợ tối đa các địa phương, doanh nghiệp hai nước trong hành trình kết nối, chia sẻ thông tin, thúc đẩy triển khai hợp tác, cùng phát triển toàn diện, hiệu quả và tương lai bền vững.

Phát biểu tại Diễn đàn, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá cao quy mô, ý nghĩa của Diễn đàn, cho biết đây là sự kiện có quy mô lớn đầu tiên thúc đẩy hợp tác địa phương Việt - Nhật và là một bước quan trọng để tiếp tục triển khai thỏa thuận giữa hai nước trong chuyến thăm chính thức Việt Nam của nguyên Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru hồi tháng 4 năm nay. Thủ tướng khẳng định quan hệ Việt Nam - Nhật Bản có nền tảng lịch sử hơn 1.300 năm, hơn nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao. Hiện Nhật Bản đã trở thành đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đứng thứ nhất về hợp tác ODA và lao động, thứ ba về đầu tư và thứ tư về thương mại, du lịch.

Sau hai năm nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện, quan hệ hai nước đã phát triển mạnh mẽ, thể hiện qua 6 điểm nổi bật: nâng tầm và thiết lập nhiều cơ chế đối thoại mới trong các lĩnh vực hợp tác truyền thống; liên kết kinh tế được tăng cường, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng, giáo dục, y tế, công nghiệp, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực; đồng thời tiếp tục mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh...; hợp tác khoa học, công nghệ được xác định là trụ cột mới của quan hệ song phương; quan hệ song phương đạt tăng trưởng tích cực trong một số chỉ số hợp tác quan trọng như kim ngạch thương mại hai chiều tăng trên 20%, vốn đầu tư từ Nhật Bản vào Việt Nam tăng hơn 8 tỷ USD, số người Việt Nam tại Nhật Bản tăng hơn 20%, có thêm hơn 10 cặp địa phương ký kết nhiều văn kiện hợp tác mới; ngày càng có nhiều địa phương và doanh nghiệp Việt Nam chủ động đầu tư, mở rộng hoạt động tại Nhật Bản, nhất là trong các lĩnh vực chuyển đổi số, thương mại, du lịch, kết nối y tế, lao động...

"Tin cậy chính trị ngày càng cao, hợp tác kinh tế ngày càng sâu rộng, hiệu quả, giao lưu nhân dân ngày càng bền chặt, nhân dân, doanh nghiệp hai nước được thụ hưởng thành quả từ quan hệ hợp tác", báo điện tử Chính phủ dẫn lời Thủ tướng nêu rõ.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Diễn đàn hợp tác địa phương Việt - Nhật. (Ảnh: Báo Chính phủ)

Theo Thủ tướng, bên cạnh những kết quả quan trọng đạt được thời gian qua, dư địa, tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản vẫn còn rất lớn. Để góp phần khai thác hơn nữa dư địa này, đồng thời nâng cao chất lượng và hiệu quả hợp tác giữa cộng đồng doanh nghiệp và địa phương hai nước, Thủ tướng đề xuất, gợi mở 6 định hướng lớn để hai bên tăng cường hợp tác, trao đổi và thảo luận tại Diễn đàn.

Thứ nhất, chủ động, sáng tạo, phát huy các tiềm năng, yếu tố bổ trợ giữa địa phương hai nước để thúc đẩy hợp tác trên nguyên tắc "cùng có lợi", "bên này cần, bên kia có", vì sự thịnh vượng chung. Việt Nam có các địa phương cần vốn, công nghệ, công nghiệp phụ trợ chưa phát triển… còn Nhật Bản cũng có các địa phương đang gặp phải vấn đề thiếu hụt lao động, dân số già, thiếu động lực tăng trưởng…

Do đó, Thủ tướng đề nghị các địa phương thảo luận tập trung vào các tiềm năng, thế mạnh, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của mình; mỗi địa phương xác định 1-2 lĩnh vực ưu tiên, mũi nhọn của địa phương mình, phấn đấu đề xuất 2-3 sáng kiến/dự án hợp tác cụ thể có thể triển khai ngay trong 1-2 năm tới.

Thứ hai, xác định "lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu, động lực và nguồn lực chính của sự hợp tác". Tại Diễn đàn lần này, ngoài các địa phương còn có hàng trăm doanh nghiệp hai nước đang nỗ lực tìm kiếm cơ hội kết nối, giao thương.

Thủ tướng đề nghị các địa phương hai nước tập trung lắng nghe ý kiến của doanh nghiệp để chủ động có các chính sách ưu đãi, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước kết nối, đầu tư, đồng thời bảo đảm người dân phải là đối tượng thụ hưởng chính của việc hợp tác theo tinh thần 3 hơn: "việc làm tốt hơn, thu nhập cao hơn, kỹ năng và điều kiện làm việc tốt hơn".

Thứ ba, xác định giao lưu văn hóa, sự hiểu biết lẫn nhau là nền tảng của quan hệ hợp tác lâu dài. Thủ tướng đề nghị hai bên thảo luận, đề xuất các sáng kiến cụ thể nhằm tăng cường kết nối văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân hai nước nói chung và hiểu biết giữa các địa phương nói riêng (như khuyến khích người dân qua lại lẫn nhau, tổ chức các lễ hội, có các sản phẩm du lịch chung, mở thêm đường bay, tăng cường giao lưu thế hệ trẻ…).

Thứ tư, xác định đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phải trở thành động lực tăng trưởng mới của hợp tác địa phương. Thủ tướng đề nghị hai bên nghiên cứu thúc đẩy các mô hình hợp tác về công nghệ số, AI, đô thị thông minh, vườn ươm khởi nghiệp, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D)…; mong muốn phía Nhật Bản tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp Việt Nam trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số trong chính quyền địa phương, nâng cao năng lực xây dựng chính sách, quản trị trong các lĩnh vực ưu tiên như AI, hạ tầng di động, bán dẫn…

Thứ năm, tăng cường hơn nữa hợp tác về chuyển đổi xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên, phòng, chống thiên tai; hai bên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất dự án hợp tác cụ thể về hạ tầng xanh, chống ngập đô thị, xử lý rác - nước thải, nông nghiệp thông minh thích ứng biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo...

Thứ sáu, tăng cường hợp tác đào tạo, bổ sung nguồn nhân lực cho nhau, trong bối cảnh Nhật Bản thiếu hụt lao động, còn Việt Nam đang trong giai đoạn "dân số vàng" và điều chỉnh chính sách sang dân số phát triển, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.

Thủ tướng cho biết, Chính phủ Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục nỗ lực làm việc hơn nữa, luôn đồng hành cùng các địa phương và nhà đầu tư Nhật Bản theo tinh thần "3 cùng": gồm: Cùng lắng nghe và thấu hiểu giữa doanh nghiệp với Nhà nước và người dân; cùng chia sẻ tầm nhìn và hành động để hợp tác, hỗ trợ nhau cùng phát triển nhanh và bền vững; cùng làm, cùng thắng, cùng hưởng, cùng phát triển; cùng chung niềm vui, hạnh phúc và sự tự hào.

Ngay sau phiên khai mạc, Diễn đàn hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản tổ chức phiên toàn thể, với sự trao đổi, chia sẻ của đại biểu đến từ Bộ Ngoại giao và các tỉnh, thành: Gia Lai, Phú Thọ, Hải Phòng của Việt Nam với các tỉnh: Gunma, Niigata, Yamanashi của Nhật Bản. Đại biểu hai nước chia sẻ tiềm năng, thế mạnh, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương mình và cùng nhau nhìn nhận lại những kết quả đạt được trong quá trình triển khai thực hiện các chương trình hợp tác đã được ký kết trước đó giữa các địa phương hai nước. Trên cơ sở đó, các đại biểu trao đổi, đề xuất những ngành, lĩnh vực cần tiếp tục triển khai hợp tác trong thời gian tới, trong đó đề cao vấn đề đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; mở rộng giao lưu văn hóa, ngoại giao nhân dân, phát triển du lịch sinh thái; hợp tác thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học - công nghệ; thu hút đầu tư công nghiệp chế biến - chế tạo, công nghiệp bán dẫn, chíp điện tử, năng lượng tái tạo; bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu...

Thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đầu tư sinh thái Việt Nam - Nhật Bản

Phát triển thực chất quan hệ Việt Nam - Fukushima (Nhật Bản) qua giao lưu và hợp tác nhân dân