Muôn điệu thu Hà Nội qua những nhạc phẩm nổi tiếng

Cố nhạc sĩ Văn Cao từng tâm sự rằng: “Những kỷ niệm về mùa thu thì có quá nhiều trong cuộc đời, không chỉ mùa thu cách mạng mà còn cả mùa thu tình ái. Mùa thu gợi một cái gì đó về nam nữ, có lẽ là mùa cưới”. Bởi vậy mà thu Hà Nội mãi luôn là một nàng thơ khiến bao nghệ sỹ và công chúng đắm say.

Có phải em là mùa thu Hà Nội – tác phẩm của những nghệ sỹ chưa từng đến Hà thành

Trong những ngày thu dịu êm này, chắc chắn bất kỳ ai cũng sẽ cảm thấy rung động khi tình cờ gặp lại nỗi niềm trăn trở năm xưa của người nhạc sỹ và nhà thơ trong câu hát: "Tháng tám mùa thu, lá khởi vàng chưa nhỉ?". Sự kết đôi giữa nhà thơ Tô Như Châu và nhạc sỹ tài hoa Trần Quang Lộc đã tạo nên một tình khúc thu khiến bao thế hệ yêu nhạc đắm say.

Mùa thu với sắc lá vàng đặc trưng của Hà thành.

Có một điều đặc biệt, cả nhà thơ và nhạc sỹ đều chưa được đến Hà Nội khi nhạc phẩm ra đời. Thế nhưng những lời ca lại chân thực, sâu lắng đến vô cùng.

Một Hà Nội hiện hữu thật gần trong tâm hồn bao người con đất Việt. Dù ở đâu, họ vẫn hướng về trái tim của đất nước trong niềm thương nỗi nhớ không nguôi. Tất cả nỗi lòng ấy rồi một ngày trào dâng thành những vần thơ, ý nhạc thân thương. Để rồi những ca từ mượt mà, cứ ngân mãi trong ký ức bao thế hệ không biết tự bao giờ. Mỗi độ thu về, cùng “Có phải em là mùa thu Hà Nội”, lòng ta lại thổn thức với tình yêu Hà Nội, tình yêu quê hương.

Vẻ đẹp nên thơ, quyến rũ lòng người.

Đã có rất nhiều nghệ sỹ nổi tiếng thể hiện ca khúc này nhưng có lẽ để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong lòng khán giả là giọng ca đầy nội lực, truyền cảm của nữ ca sỹ Thu Phương. Bởi vậy, cô được mệnh danh là ca sỹ của mùa thu Hà Nội.

Nhớ mùa thu Hà Nội – bức tranh đầy màu sắc

Nhạc phẩm nổi tiếng của cố nhạc sỹ Trịnh Công Sơn giúp người nghe cảm nhận một sắc thu Hà Nội thật dịu dàng, quyến rũ. Sắc vàng của cây cơm nguội, màu lá đỏ của cây bàng, màu nâu thẫm của những ngôi nhà cổ, màu xanh của cốm Vòng tạo nên một bức tranh thu Hà Nội tuyệt đẹp mà không nơi nào có được.

Cây bàng lá đỏ bên phố xưa nhà cổ.

Đắm mình với ca từ, giai điệu của ca khúc bất hủ, ta nghe trong lòng một cảm giác bâng khuâng, xao xuyến:

"... Hà Nội mùa thu, cây cơm nguội vàng

Cây bàng lá đỏ, nằm kề bên nhau

Phố xưa nhà cổ, mái ngói thẫm nâu

Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội..."

Cây cơm nguội vàng.

Thu Hà Nội còn mang đến một nỗi nhớ da diết mà ngay cả tác giả cũng không thể gọi tên được. Có lẽ đó cũng là một nét độc đáo của mùa vàng xứ này.

Với giọng hát truyền cảm, nữ ca sỹ Hồng Nhung đã hòa cùng trái tim yêu thương và những rung động trước cảnh thiên nhiên đầy thơ mộng của nhạc sỹ, tạo nên một tình khúc bất hủ.

"Đoản khúc thu Hà Nội" – khắc khoải nỗi nhớ

Không sinh ra và lớn lên ở Thủ đô nhưng dường như nhạc sỹ Trịnh Công Sơn và mảnh đất này có một mối duyên đặc biệt. Hà thành là thế, không của riêng ai. Hà Nội của tôi, của bạn, của mọi tâm hồn trót vương vấn với đất này.

"... Bởi vì mùa thu tôi ở lại

Hà Nội mùa thu, Hà Nội thu

Hà Nội mùa thu tràn nỗi nhớ

Không bởi vì em, hay vì em

Hà Nội mùa thu, Hà Nội gió..."

Thu Hà Nội không thể thiếu cốm Vòng.

“Đoản khúc thu Hà Nội” mang vẻ nhẹ nhàng, ấm áp cũng giống như nhịp sống lặng lẽ, âm thầm của Hà Nội. Nếu như ở nhạc phẩm “Nhớ mùa thu Hà Nội”, tác giả thể hiện rung động tinh tế trước khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp, đầy màu sắc của mùa thu Hà thành, thì ở ca khúc này hình ảnh về thành phố nghìn năm lại là một "mùa thu tràn nỗi nhớ".

Nỗi nhớ diệu vợi ấy khiến mỗi tâm hồn dịu lại, lắng nghe nhịp sống êm ả ngoài kia, giành những phút giây nhìn lại mình, ngẫm về cuộc sống ngày qua.

Không gian yên ả.

“Nhớ mùa thu Hà Nội” và “Đoản khúc thu Hà Nội” ra đời vào hai thời điểm khác nhau với hai phong cách riêng biệt, nhưng đều được người nghe đón nhận và trở thành những món quà vô giá của Trịnh dành cho Thủ đô thân thương.

Thêm một lần nữa, ca sỹ Hồng Nhung đem đến những xúc cảm đặc biệt cho người nghe khi thể hiện ca khúc này. Mỗi khi giai điệu của “Đoản khúc thu Hà Nội” vang lên, giọng hát của ca sỹ gốc Hà thành như khiến người nghe thêm yêu Hà Nội hơn.

Chiều Hà Nội – đắm say tình yêu

Tác phẩm ra đời vào năm 1993, khi nhạc sỹ Vũ Quang Trung còn rất trẻ. Chàng trai đất Hà thành ấy đã đem đến cho mùa thu Hà Nội, cho những trái tim đang yêu sự đắm say, quyến rũ đến lạ. Từng ca từ thấm đẫm hơi thở của tình yêu nồng cháy.

Chiều Hồ Gươm rực nắng.

Mùa thu với nét đẹp đượm buồn, man mác dễ đánh thức những cảm giác yêu thương trong lòng mỗi người. Vẻ đẹp của buổi chiều thu Hà Nội, khi tia nắng dịu dàng của buổi cuối ngày chiếu rọi qua từng góc phố hòa chung với những trái tim yêu thương tạo nên sự đồng điệu, gắn kết.

"... Hà Nội trong mắt ai, hay chiều buông góc phố em

Nghe tiếng chuông ban chiều gọi...

Hà Nội trong mắt em, hay mùa thu tiếng lá rơi

Và em đến với tôi một chiều, chiều Hà Nội

…Em xa anh, lá thu rơi, ngập đường góc phố

Em xa anh, đường phố như say, dòng người đó đây

Em xa anh, để tiếng chuông khua lạnh lùng thành

Đừng xa anh, đến bên anh, trọn đời hỡi em”.

Buổi chiều trở nên lung linh với nắng vàng.

"Hà Nội đêm trở gió" – ký ức tuổi học trò

Nhạc sỹ Trọng Đài và nhà văn Chu Lai cùng sáng tạo một nhạc phẩm bất hủ của nền âm nhạc Việt Nam – “Hà Nội đêm trở gió”. Được sáng tác trong hoàn cảnh đặc biệt, khi tác giả du học tại Nga nên những ký ức về mảnh đất thân thương ào ạt ùa về, trở nên khắc khoải hơn bao giờ hết:

“Hà Nội ơi! Hà Nội ơi!

Ta nhớ không quên những tháng năm qua

Một nét riêng tư gợi nhắc cho ai

Là nhắc đến những kỷ niệm đã qua

Hà Nội ơi! Nhớ về mùa thu tháng mười,

Áo học trò xanh những hàng me

Hà Nội ơi! Ta nhớ không quên

Hà Nội ơi! Trong trái tim ta”.

Tà áo nữ sinh trên phố thu.

“Hà Nội đêm trở gió” là cuộc hành trình của tác giả tìm về những kỷ niệm đẹp đẽ từ thời ấu thơ thân thương với Hà thành xưa. Đó là một chiều mùa thu "gió dọc về trên phố phường, nắng vàng hồng tươi những nụ cười", là "áo học trò xanh những hàng me". Và đặc biệt là "cô đơn sấu rụng ngoài ngõ vắng" - một hình ảnh nên thơ, để lại ấn tượng đối với bất kỳ ai từng gắn bó với Hà Nội.

Khung cảnh như một bức họa nên thơ.

Bài hát này còn là một khoảng ký ức không thể phai nhòa với những cô cậu học trò ngày trước. Bởi “Hà Nội đêm trở gió” qua giọng hát của ca sỹ Mỹ Linh, từng được coi là ca khúc được giới học sinh sinh viên yêu thích nhất vào những năm 1990. (còn tiếp)

Mạnh Phúc