Cơ hội và sức ép cải cách lớn dưới tác động của CPTPP

Cần có cái nhìn rộng hơn để gia nhập "sân chơi mới"

Đây là nội dung được trao đổi tại hội thảo “Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương: Các cam kết cơ bản - Những lưu ý cho doanh nghiệp” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp Bộ Công Thương vừa tổ chức.

Ngày 8/3/2018, Việt Nam cùng 10 đối tác đã ký Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Đây được xem là lựa chọn không thể tốt hơn cho khối các nước thành viên còn lại của Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) sau khi Hoa Kỳ quyết định rút khỏi Hiệp định này.

Các chuyên gia nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp thảo luận. Ảnh:VGP

CPTPP thúc đẩy xu hướng hợp tác trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương; giúp Việt Nam tăng mở rộng xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường lớn và thu hút đầu tư nước ngoài vào các ngành, lĩnh vực mà Việt Nam đang có nhu cầu phát triển; gia tăng động lực và tốc độ phát triển kinh tế, cũng như thúc đẩy cải cách thể chế, môi trường đầu tư - kinh doanh thông thoáng, minh bạch. Lợi ích với Việt Nam cũng sẽ tăng lên khi CPTPP mở rộng thành viên. Là thành viên sáng lập, Việt Nam sẽ có lợi thế hơn trong việc bảo vệ các lợi ích của mình.

CPTPP thực sự là kết quả của sự nỗ lực không ngừng nghỉ, vượt qua chính mình của 11 thành viên TPP, khẳng định sự đúng đắn và xu hướng tiếp tục của tự do hóa thương mại đầu tư quốc tế sau khi Mỹ tuyên bố rút lui khỏi TPP và gia tăng các động thái bảo hộ, gây nhiều quan ngại và sự phản đối trên thế giới, thậm chí ngay trong lòng nước Mỹ. CPTPP gửi đi thông điệp mạnh mẽ về sự cấp thiết và quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, tạo thuận lợi cho phát triển thương mại và tăng cường hợp tác kinh tế giữa các nước trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong bối cảnh tiến trình toàn cầu hóa còn gặp nhiều khó khăn và sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ trên thế giới.

Phân tích thêm về CPTPP, ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách đa biên (Bộ Công Thương) cho biết, điểm khác biệt với nhiều hiệp định thương mại trước đây là “chọn cho”, còn CPTPP có cách tiếp cận “chọn bỏ”. Điều đó nghĩa là CPTPP đưa ra các cam kết rộng, sâu hơn, bên ngoài danh mục hạn chế, thì các doanh nghiệp, nhà đầu tư của các nền kinh tế tham gia hiệp định.

Thách thức lớn cho nhiều doanh nghiệp

Về phía các doanh nghiệp, không phải doanh nhân nào cũng sẵn sàng cho những thử thách vì áp lực cạnh tranh từ việc tham gia CPTPP. Các doanh nghiệp, hiệp hội đến nay vẫn chủ yếu tiếp nhận các thông tin về CPTPP qua Trung tâm WTO và hội nhập-VCCI, Bộ Công Thương, có không ít doanh nghiệp vẫn cảm thấy e ngại. Có doanh nghiệp bày tỏ vẫn mông lung về việc mình sẽ phải thế nào để thích ứng với CPTPP trước những đối tác cạnh tranh lớn, tiềm lực tài chính mạnh, kinh nghiệm cạnh tranh lâu năm trên thị trường.

“Khi có CPTPP, chúng tôi như những con nai từ trong chuồng được được mở ra chạy vào một khu rừng lớn, với nhiều điều đang đón đợi, nhưng cũng không biết làm gì để tự bảo vệ, hay làm sao để thích ứng kịp với môi trường mới”, đại diện một doanh nghiệp ví von.

Đưa ra khuyến nghị với các doanh nghiệp, chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành cho rằng “đừng chờ CPTPP đi vào thực thi, lúc đó mới thay đổi”.

Các doanh nghiệp cần phải có cái nhìn rộng hơn, CPTPP không chỉ liên quan đến giá trị xuất khẩu nhập khẩu, mà mở ra nhiều “sân chơi, cách kiếm tiền mới”, không chỉ thị trường các nước tham gia CPTPP mà cả các nước ngoài hiệp định.

“Các doanh nghiệp cần tính toán cách kiếm tiền tốt hơn phù hợp với xu thế hội nhập hội nhập như: kinh doanh bao trùm, kinh doanh theo nền kinh tế tuần hoàn… Tất cả điều đó, các doanh nghiệp phải tính đến”, ông Võ Trí Thành phân tích.

Do đó, đánh giá về tổng thể CPTPP sẽ mang lại lợi ích chung tốt hơn, cũng như thu hút FDI có chất lượng cao hơn. Đối với lợi ích quốc gia, Việt Nam sẽ có chọn được các nhà đầu tư, doanh nghiệp FDI với các tiêu chuẩn công nghệ, môi trường, minh bạch cao hơn. Điều quan trọng nữa, ngoài những lợi ích kinh tế trực tiếp, CPTPP sẽ tạo nên sức ép cải cách môi trường kinh doanh mạnh hơn.

N.L (t/h)