Đột quỵ là gì? Cách phòng tránh, phòng ngừa và điều trị

Đột quỵ là gì? Cách phòng tránh, phòng ngừa và điều trị đột quỵ hiệu quả

Đột quỵ là gì?

Đột quỵ còn được gọi là tai biến mạch máu não. Đây là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng do quá trình cấp máu não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể khiến não bộ bị thiếu oxy, không đủ dinh dưỡng để nuôi các tế bào. Trong vòng vài phút nếu không được cung cấp đủ máu các tế bào não sẽ bắt đầu chết. Do đó, người bị đột quỵ cần được cấp cứu ngay lập tức, thời gian kéo dài càng lâu, số lượng tế bào não chết càng nhiều sẽ ảnh hưởng lớn tới khả năng vận động và tư duy của cơ thể, thậm chí là tử vong. Hầu hết những người sống sót sau cơn đột quỵ đều có sức khỏe suy yếu hoặc mắc các di chứng như: tê liệt hoặc cử động yếu một phần cơ thể, mất ngôn ngữ, rối loạn cảm xúc, thị giác suy giảm...

Có 2 loại đột quỵ là đột quỵ do thiếu máu và đột quỵ do xuất huyết

Đột quỵ do thiếu máu cục bộ: Chiếm khoảng 85% tổng số các ca bị đột quỵ hiện nay. Đây là tình trạng đột quỵ do các cục máu đông làm tắc nghẽn động mạch, cản trở quá trình máu lưu thông lên não.

Đột quỵ do xuất huyết: Đột quỵ do xuất huyết là tình trạng mạch máu đến não bị vỡ khiến máu chảy ồ ạt gây xuất huyết não. Nguyên nhân khiến mạch máu vỡ là do thành động mạch mỏng yếu hoặc xuất hiện các vết nứt, rò rỉ.

Ngoài ra, người bệnh có thể gặp phải cơn thiếu máu não thoáng qua. Đây là tình trạng đột quỵ nhỏ, dòng máu cung cấp cho não bộ bị giảm tạm thời. Người bệnh có những triệu chứng của đột quỵ nhưng chỉ diễn ra trong thời gian rất ngắn, thường kéo dài khoảng vài phút. Đây là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ có thể xảy ra bất cứ lúc nào mà người bệnh cần lưu ý.

Những nghiên cứu gần đây cho thấy 80% số trường hợp đột quỵ đều có thể phòng ngừa nếu bệnh nhân sớm được chẩn đoán và can thiệp. Trong y học, cách phòng ngừa, chữa đột quỵ được chia làm hai trường hợp: phòng ngừa tiên phát và phòng ngừa thứ phát.

Cách phòng tránh, phòng ngừa đột quỵ

Cách phòng ngừa

Phòng ngừa tiên phát (primary prevention)

Phòng ngừa tiên phát được sử dụng trong trường hợp người bệnh chưa từng bị đột quỵ nhưng lại thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Bác sĩ sẽ tiến hành một số xét nghiệm lâm sàng lẫn chuyên sâu để xác định rõ các yếu tố nguy cơ mà bạn đang có, từ đó đưa ra liệu trình phòng ngừa phù hợp.

Tương tự như tăng huyết áp, cách ngăn ngừa đột quỵ cũng bao gồm hai hướng tiếp cận. Trước hết, bạn cần phải thay đổi thói quen, tiến tới xây dựng lối sống lành mạnh hơn. Giải pháp này bao gồm chế độ dinh dưỡng phù hợp, tăng cường vận động thể dục thể thao, giữ cơ thể cân đối và tránh xa rượu, bia, thuốc lá. Ngoài ra, tùy trường hợp mà bác sĩ có thể yêu cầu bạn dùng thêm thuốc điều trị các bệnh như tăng huyết áp, qua đó cũng góp phần phòng chống đột quỵ.

Phòng ngừa thứ phát (secondary prevention)

Bác sĩ sẽ tiến hành phòng ngừa thứ phát trong trường hợp bệnh nhân đã từng bị đột quỵ nhằm tránh nguy cơ tái phát. Mỗi bệnh nhân đều có liệu trình riêng nhưng cần phải được tiến hành trong vòng 7 ngày sau khi xuất hiện triệu chứng đột quỵ. Các biện pháp thay đổi lối sống sẽ được tiến hành quyết liệt hơn, đồng thời bạn cũng phải chấp nhận kiểm tra, chữa trị các yếu tố nguy cơ đến hết đời.

Trong một vài trường hợp đặc biệt, bạn sẽ trải qua tiến trình điều trị huyết khối (Antithrombotic treatment) cũng như phẫu thuật can thiệp vào các mạch máu não bị nghẽn để tránh tái phát. Chính bởi tính chất phức tạp của hiện tượng đột quỵ, bạn hãy thường xuyên trao đổi với bác sĩ để nhận được lời khuyên cũng như giải pháp tốt nhất.

Cách phòng tránh

Chế độ dinh dưỡng hợp lý

Nguyên nhân gây bệnh đột quỵ đến từ các bệnh lý tim mạch, đái tháo đường, mỡ máu... Chế độ dinh dưỡng là yếu tố quan trọng quyết định hình thành các bệnh lý này. Ăn uống với chế độ dinh dưỡng hợp lý là cách phòng tránh đột quỵ hiệu quả.

Ăn nhiều các loại rau củ quả, các loại đậu, ngũ cốc

Ăn nhiều thịt trắng, hải sản, trứng để bổ sung protein cho cơ thể, hạn chế ăn các loại thịt đỏ

Hạn chế các loại thực phẩm giàu chất béo, đồ chiên xào, thức ăn nhanh

Hạn chế các loại đồ ngọt, thực phẩm chứa nhiều đường

Uống nhiều nước lọc, nước trái cây, sữa đậu nành...

Tập thể dục hàng ngày

Tập thể dục giúp tăng cường tuần hoàn máu trong cơ thể, nâng cao sức khỏe, giúp tim khỏe mạnh. Tập thể dục 30 phút mỗi ngày, ít nhất 4 lần mỗi tuần sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, dẫn đến đột quỵ.

Giữ ấm cơ thể

Nhiễm lạnh có thể gây tăng huyết áp, tăng áp lực khiến mạch máu bị vỡ. Cần giữ ấm cơ thể, giữ gìn sức khỏe, đặc biệt là với người lớn tuổi trong thời điểm giao mùa.

Không hút thuốc lá

Hút là là một trong những nguy cơ làm tăng khả năng bị đột quỵ. Thuốc lá còn gây hại cho sức khỏe của bản thân và những người xung quanh. Nếu bỏ thuốc lá trong vòng từ 2 - 5 năm, nguy cơ bị đột quỵ sẽ ngang bằng với người chưa bao giờ hút thuốc.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

Kiểm tra sức khỏe định kỳ sớm phát hiện các yếu tố gây đột quỵ và chủ động can thiệp sẽ giúp phòng tránh đột quỵ hiệu quả.

Những người mắc các bệnh lý đái tháo đường, tim mạch, mỡ máu càng cần đi khám sức khỏe định kỳ để kiểm soát tình trạng bệnh, không để các chỉ số vượt quá mức nguy hiểm gây ra đột quỵ.

Cách điều trị đột quỵ hiệu quả

Nhờ vào sự tiến bộ của y học hiện đại, hiện tượng đột quỵ hoàn toàn có thể chữa trị được và không gây chết người nếu có sự can thiệp kịp thời. Trong trường hợp đột quỵ, bạn hãy nhanh chóng tìm kiếm sự hỗ trợ y tế gần nhất. Đây chính là chìa khóa giúp bạn tăng khả năng sinh tồn, hồi phục cũng như giảm thiểu tác động về sau. Về lý thuyết, đột quỵ được phân biệt thành: đột quỵ thiếu máu cục bộ (ischemic stroke) – đột quỵ xuất huyết não (hemorrhagic stroke) và cách chữa đột quỵ cũng tương đối khác nhau.

Đột quỵ thiếu máu cục bộ xảy ra khi luồng máu lưu thông lên não bị tắc nghẽn do máu đông, thùy não không nhận được lượng oxy cần thiết để hoạt động.

Cách chữa đột quỵ phổ biến nhất là tiêm yếu tố hoạt hóa plasminogen (TPA) qua hệ thống tĩnh mạch để làm tan máu đông, khôi phục luồng lưu thông máu. Nếu được can thiệp trong vòng 3-4,5 tiếng sau khi đột quỵ bằng phương pháp này, bệnh nhân sẽ có nhiều khả năng phục hồi. Một cách chữa trị phức tạp hơn nhưng cũng rất hiệu quả là can thiệp nội mạc (endovascular procedures) để bác sĩ có thể loại bỏ khối máu đông.

Trong trường hợp đột quỵ xuất huyết não – vốn chỉ chiếm 15% số ca đột quỵ – mạch máu đột ngột bị vỡ, làm máu tràn vào các tế bào não. Khi đó, bác sĩ sẽ ngay lập tức tiến hành can thiệp nội mạc để xử lý mạch máu bị vỡ. Nghiêm trọng nhất, bạn sẽ cần phải được phẫu thuật để ngăn mạch máu xuất huyết.

Tin nên đọc:

Link xem, dự đoán và kết quả PSG vs Nimes (VĐQG Pháp 2019/2020 - 02:00 ngày 12/08) Link xem online, trực tiếp, dự đoán và nhận định kết quả trận PSG vs Nimes tại vòng 1 giải VĐQG Pháp 2019/2020 diễn ra vào 02h00 ...

Kết quả bóng đá Ngoại hạng Anh vòng 1 hôm nay 11/8: Man City đè bẹp West Ham Kết quả bóng đá giải Ngoại hạng Anh vòng 1 hôm nay ngày 11/8: Nhà vô địch Man City và Á quân Liverpool đều có ...

Link xem, dự đoán và kết quả Juventus vs Atletico Madrid (ICC Cup 2019-23h06 ngày 10/8) Link xem online, trực tiếp, dự đoán và nhận định kết quả trận Atletico Madrid vs Juventus tại ICC Cup 2019 diễn ra vào 23h06 ...

Bệnh thủy đậu ở trẻ và cách điều trị hiệu quả Bệnh thủy đậu là căn bệnh khá nguy hiểm vì nếu không chữa trị cẩn thận nó sẽ để lại hậu quả là những biến ...