Giải mã việc chủ đầu tư đề nghị trả lại hầm Hải Vân

Câu hỏi trên do ông Lưu Xuân Thủy, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng quản trị Công ty CPĐT Đèo Cả đặt ra và hỏi Tổng cục Đường bộ Việt Nam, Bộ GTVT trong cuộc họp ngày 21/6 vừa qua. Nội dung cuộc họp là để thỏa thuận, thống nhất với nhà đầu tư về kinh phí quản lý, vận hành hầm Hải Vân. Thế nhưng, chủ đầu tư dự án hầm đường bộ Hải Vân đề nghị trả lại dự án.

Thực tế, sự “cạnh tranh” giữa các chủ đầu tư BOT có những đợt sóng không hề nhỏ. Chủ đầu tư nào cũng muốn tận thu và khi không đáp ứng được nhu cầu thì họ trả lại nhà nước.

Chủ đầu tư dự án đề nghị trả lại công tác vận hành hầm Hải Vân cho Nhà nước.

Về phần chủ đầu tư, họ tính lợi nhuận là đúng, song, phía cơ quan chức năng Nhà nước, trực tiếp quản lý, điều hành, điều phối hoạt động này, có “vấn đề” không? Chắc chắn là có. Và, việc ông Thủy bức xúc, nêu ra là có thật, đang hiện hữu. Bởi cái sự quản lý chồng chéo trên dẫn đến sự thiếu công bằng trong quyền lợi của các chủ đầu tư nên họ trả lại cũng có lý do đáng để xem xét.

Trong báo cáo giải trình các trạm thu BOT Bộ GTVT gửi Chính phủ, trạm thu phí Phước Tượng – Phú Gia bị liệt vào danh sách trạm thu phí không đúng tuyến đường nhưng vẫn được đề xuất cho tiếp tục thu. Trong khi đó, 2 trạm của hầm Hải Vân, thuộc dự án hầm Đèo Cả đều không được thực hiện.

Vậy, chúng ta có thể hiểu rằng, giữa chủ đầu tư và Bộ GTVT đang có “cắc cớ” cần giải quyết ở đây.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, hạng mục mở rộng hầm Hải Vân (thuộc dự án hầm Đèo Cả) bao gồm 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 thực hiện sửa chữa, nâng cấp hầm Hải Vân số 1, tuyến đường dẫn và đường qua đèo Hải Vân.

Giai đoạn 2 thực hiện mở rộng hầm Hải Vân số 2 và xây dựng tuyến đường dẫn mới.

Giai đoạn 1 của hạng mục mở rộng hầm Hải Vân đã hoàn thành được hơn 1 năm (với giá trị hơn 1.200 tỷ đã được nghiệm thu và kiểm toán).

Thi công được 50% hầm Hải Vân 2 và đã ứng gần 300 tỷ đồng cho công tác quản lý, vận hành hầm Hải Vân 1 từ 2016 đến nay.

Với khối lượng công việc đã thực hiện và nguồn vốn đầu tư rất lớn nhưng đến nay cơ sở, cơ chế cho việc hoàn vốn cho Dự án là không có, dự án không có 1 trạm thu phí. Trong khi hợp đồng ký với Bộ GTVT chủ đầu tư được thu tại hai trạm thu phí là Nam Hải Vân từ 1/1/2017, trạm La Sơn - Tuý Loan từ đầu năm 2019 để hoàn vốn cho dự án và có kinh phí vận hành quản lý.

Trạm thu phí này trong danh sách dừng hoạt động của Bộ GTVT. Ảnh internet.

Đã ký hợp đồng, nhưng đến nay, trạm thu phí Nam Hải Vân không được thu do trạm Bắc Hải Vân đang thu cho dự án hầm Phước Tượng – Phú Gia đặt ngay tại cửa Bắc hầm Hải Vân.

Bộ trưởng Bộ GTVT đã báo cáo Quốc hội, Chính phủ là không thu phí tại trạm La Sơn – Túy Loan để hoàn vốn cho đầu tư xây dựng hầm Hải Vân.

Ông Lưu Xuân Thủy – Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng quản trị Công ty CPĐT Đèo Cả cho VOV biết: Bộ GTVT đã chỉ đạo Tổng cục Đường bộ Việt Nam thỏa thuận với nhà đầu tư về kinh phí quản lý, vận hành hầm Hải Vân (văn bản số 11242/BGTVT ngày 4/10/2017).

Đến nay, sau nhiều lần làm việc, Tổng cục Đường bộ Việt Nam vẫn chưa xác định được kinh phí để thỏa thuận với nhà đầu tư. Hầm Hải Vân đã vận hành hơn 12 năm nay bằng nguồn ngân sách Nhà nước, chi phí nhà đầu tư hiện nay vận hành cũng chỉ ngang bằng khi vận hành của Tổng cục Đường bộ Việt Nam trước đây.

“Tôi sẽ báo cáo HĐQT Công ty đề nghị Đại hội đồng cổ đông thông qua việc giao trả lại công tác quản lý, vận hành hầm Hải Vân cho Tổng cục Đường bộ Việt Nam từ ngày 1/7/2018”, ông Lưu Xuân Thủy nói trên VOV.

Ông Thủy cũng cho biết thêm, hạng mục hầm Hải Vân có tổng vốn đầu tư khoảng 8.300 tỷ đồng, đã hoàn thành giai đoạn 1 và thực hiện quản lý, vận hành từ năm 2016, đồng thời đã thi công hơn 50% chiều dài hầm Hải Vân 2 (3.200md/6.300md).

Ảnh chỉ có tính chất minh họa. Ảnh internet.

VOV thông tin, theo ông Thủy, Bộ GTVT có một sự phân biệt rất rõ giữa các chủ đầu tư BOT, nếu không nói là thiên vị. Ông Thủy đưa ra chứng cứ: “Dự án BOT Phước Tượng – Phú Gia với chi phí đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng, hai hầm dài chưa đến 500 m, thì lại được nghiễm nhiên đặt trạm thu phí tại cửa hầm Hải Vân (đặt ngoài phạm vi dự án mà họ thực hiện). Trong khi, doanh nghiệp của bên tôi làm thật thì không được thu phí. Phải chăng Bộ GTVT đang bảo trợ, dung túng cho sự bất bình đẳng này?”.

Và, với sự thiếu bình đẳng như ông Thủy nói, liệu sắp tới, có bao nhiêu chủ đầu tư trả lại dự án BOT cho Nhà nước? Trả thì cơ chế như thế nào? Nhà nước nhận lại thì phải chi trả chủ đầu tư kinh phí những hạng mục gì? Nhà nước không tiếp nhận, chủ đầu tư sẽ phản ứng ra sao? Chúng ta vẫn phải chờ thì mới biết được Tư lệnh của Bộ GTVT “giúp việc” cho Chính phủ trong vấn đề này có thấu đáo, hợp tình, hợp lý không?

N.Huệ