Hàm ý của Trung Quốc trong sắc lệnh quân sự mới

Trung Quốc ra quy định mới để siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh của người thân cán bộ lãnh đạo Ngày 19/6 (giờ địa phương), Văn phòng Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc vừa ban hành văn bản “Quy định về quản lý vợ chồng, con cái và vợ chồng của con cái cán bộ lãnh đạo kinh doanh điều hành doanh nghiệp”. Đây là động thái mới nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong cuộc chiến phòng chống tham nhũng.

Mỹ, Philippines quyết tâm "chặn đứng" mọi ý đồ của Trung Quốc ở Biển Đông Mỹ và Philippines thể hiện quyết tâm duy trì trật tự dựa trên luật lệ, phản đối những yêu sách phi pháp trên Biển Đông của Bắc Kinh.

Sắc lệnh quân sự mới của Trung Quốc ra đời trong bối cảnh nước này có xu hướng sử dụng nội luật để tạo củng cố cơ sở pháp lý cho các hoạt động gây tranh cãi. (Nguồn: Getty)

Tập trung vào không gian ngoài nước?

Nguồn tin chính thức từ Trung Quốc chỉ đề cập sắc lệnh nhằm bảo vệ “tính mạng và tài sản người dân, duy trì chủ quyền quốc gia, an ninh, các lợi ích phát triển và ổn định - hòa bình khu vực”, không nêu thông tin chi tiết gì thêm.

Tuy nhiên, truyền thông lại cho rằng, sắc lệnh có quy định hoạt động của quân đội Trung Quốc tại nước ngoài. Theo đó, các hãng ABC và SMH của Australia nhận định, văn bản sẽ cho phép quân đội Trung Quốc thực hiện “các hoạt động quân sự đặc biệt” ở nước ngoài.

Thông tin này có phần chắc chắn hơn khi Thời báo Hoàn Cầu (tờ báo nhà nước Trung Quốc) cho biết, với sắc lệnh mới, Trung Quốc có thể ngăn chặn hiệu ứng lan tỏa từ các điểm nóng, bất ổn trong khu vực, bảo vệ các tuyến vận tải trọng yếu, lĩnh vực đầu tư và người dân Trung Quốc ở nước ngoài. Yếu tố “nước ngoài” được báo này nhấn rất rõ.

Một số điểm cần làm rõ

Truyền thông Trung Quốc đưa tin theo hướng trấn an.

Thời báo Hoàn Cầu nhấn mạnh, đây là các hoạt động Trung Quốc đã tiến hành từ lâu (ngụ ý không có gì mới), bao gồm gìn giữ hòa bình, cứu trợ cứu nạn hay ứng phó với thiên tai...

Tân Hoa xã cũng coi sắc lệnh chỉ hệ thống lại các hoạt động, nguyên tắc chỉ huy sẵn có của quân đội.

Một số ý kiến cũng cho rằng, việc Trung Quốc tiến hành các hoạt động quân sự “phi chiến tranh” tại nước ngoài không có gì mới và có cơ sở chính đáng (nội dung chính của cuốn Protecting China’s Interest Overseas của Andrea Ghiselli).

Theo SMH, Mỹ cũng có văn bản tương tự từ năm 1993.

Tuy nhiên, sắc lệnh có thể gây quan ngại khi không nhắc đến các hoạt động nào Trung Quốc sẽ tiến hành tại nước ngoài.

Hơn nữa, văn bản trên được đưa ra trong thời điểm căng thẳng Đài Loan/Biển Đông tiếp diễn (có liên quan đến các động thái từ phía Bắc Kinh như thả mảnh vụn vào máy bay Australia, vào không phận Đài Loan (Trung Quốc), ra lệnh cấm bắt cá đơn phương hay tập kết tàu cá tại Biển Đông) và xung đột tại Ukraine kéo dài.

Mặt khác, sắc lệnh cũng ra đời trong bối cảnh Trung Quốc có xu hướng sử dụng nội luật để tạo củng cố cơ sở pháp lý cho các hoạt động gây tranh cãi, ví dụ như luật Hải cảnh hay luật An toàn hàng hải năm 2021.

Do đó, Trung Quốc cần cung cấp thông tin rõ ràng về sắc lệnh mới nếu muốn hạn chế quan ngại, đảm bảo minh bạch trong chính sách và đối thoại về chính sách trong khu vực.*

* Bài viết thể hiện quan điểm tác giả.

Đỗ Hoàng - Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao

Lệnh tạm ngừng đánh cá của Trung Quốc là không có giá trị Ngày 11/5, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố ven biển về việc Trung Quốc thông báo tạm ngừng đánh cá có thời hạn. Cụ thể, khẳng định: "Việc Trung Quốc tạm ngừng đánh cá đối với những khu vực thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam trên biển Đông là không có giá trị".

Nhiều hoạt động đặc sắc trong Ngày văn hóa Việt Nam tại Nam Ninh (Trung Quốc) Ngày 9/3, trong khuôn khổ chương trình Festival văn hóa ASEAN, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Nam Ninh đã phối hợp với Trường phổ thông quốc tế Harrow khai mạc Ngày văn hóa Việt Nam tại Nam Ninh.