Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai 13/10: Cảnh báo sớm và hành động sớm

Việt Nam tích cực tham gia các cơ chế hợp tác về giảm nhẹ thiên tai Từ ngày 19 đến ngày 22/9, tại Australia diễn ra Hội nghị Bộ trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương về Giảm nhẹ Rủi ro thiên tai năm 2022 (APMCDRR).

JICA đồng hành cùng Thừa Thiên Huế trong công tác bảo vệ môi trường, giảm nhẹ rủi ro thiên tai Ngày 5/10, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã có buổi tiếp và làm việc với Trưởng đại diện Văn phòng JICA tại Việt Nam - Ông Shimizu Akira. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Hải Minh ghi nhận, đánh giá cao sự hợp tác, hỗ trợ của JICA đối tỉnh trong thời gian qua. Các chương trình, dự án của JICA trên địa bàn đã góp phần hỗ trợ tỉnh trong công tác bảo vệ môi trường, giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cũng lấy ngày này là Ngày ASEAN về quản lý thiên tai. Đây là dịp nâng cao nhận thức của cộng đồng về những biện pháp cần thiết để giảm thiểu các nguy cơ có thể gặp phải trong trường hợp xảy ra thiên tai.

Tuyến đê biển Tây thuộc địa bàn xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời, Cà Mau có 3 vị trí bị sạt lở rất nguy hiểm với tổng chiều dài khoảng 110m, trong đó có 30m đặc biệt nguy hiểm. Ảnh minh họa: Huỳnh Anh/TTXVN

Chủ đề chính của Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2022 sẽ tập trung vào Mục tiêu G của Khung Sendai “Tăng cường tính bền vững và khả năng tiếp cận hệ thống cảnh báo sớm đa hiểm họa cũng như thông tin và đánh giá rủi ro thiên tai cho người dân đến năm 2030”.

Năm 2022, Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai diễn ra trong lúc các quốc gia đang tiến hành đánh giá giữa kỳ Khung hành động Sendai về giảm nhẹ rủi ro thiên tai và sẽ được kết luận tại cuộc họp cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tháng 5/2023 thông qua tuyên bố chung.

Đây là dịp để nhìn lại quá trình thực hiện các hoạt động phòng ngừa và ứng phó thiên tai cũng như các mất mát về người, sinh kế, kinh tế, cơ sở hạ tầng cơ bản phù hợp với các hiệp định quốc tế về giảm nhẹ rủi ro và tổn thất do thiên tai trên toàn thế giới, được Khung hành động Sendai về giảm nhẹ rủi ro thiên tai thông qua vào tháng 3/2015.

Mục tiêu chính của Khung hành động Sendai là tránh tạo ra các rủi ro mới và giảm thiểu các rủi ro hiện có. Khi điều đó là không thể thì hệ thống cảnh báo sớm lấy con người là trung tâm và các hoạt động phòng ngừa để thực hiện các hành động sớm chính là cách để giảm thiểu thiệt hại về người và của cũng như sinh kế.

Hệ thống cảnh báo sớm có khi không thể tự động xác định các hiểm họa có thể xảy ra, do đó nó cần phải đảm bảo rằng người dân và các ngành liên quan nhận được thông tin cảnh báo, hiểu được thông tin và quan trọng hơn nữa là có hành động kịp thời. Hệ thống cảnh báo sớm cần kích hoạt các hành động sớm đã được chuẩn bị và diễn tập kỹ lưỡng trước đó.

Trong trường hợp thiên tai khởi phát nhanh, cần phải nhanh chóng sơ tán và tìm nơi trú tránh an toàn. Hành động sớm cũng bao gồm xác định các vật dụng cứu trợ và các biện pháp để giảm thiểu tác động bất lợi của thiên tai.

Hệ thống cảnh báo sớm cần phải bao gồm: Đa hiểm họa (được thiết kế để phát hiện các hiểm họa khác nhau mà có thể xảy ra một mình, đồng thời hoặc liên tiếp nhau ); đến tận người dân (hệ thống bao trùm khu vực rộng lớn, từ phát hiện hiểm họa đến hành động, bao gồm, với các thông tin cảnh báo dễ hiểu và hỗ trợ việc thực hiện); lấy người dân làm trung tâm (có nghĩa là hệ thống được thiết kế đặt con người làm trung tâm, trao quyền và để người dân có thể hành động kịp thời để giảm thiểu tác động tiềm tàng của thiên tai tốt nhất…).

Việt Nam là một trong những quốc gia đứng trước rất nhiều thách thức của thiên nhiên, bởi theo đánh giá, Việt Nam là một trong 5 quốc gia sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu và thiên tai. Các tác động liên quan đến biến đổi khí hậu được dự báo sẽ ngày càng gia tăng và chính trong bối cảnh đó, các nỗ lực phối hợp để quản lý rủi ro thiên tai và khí hậu là một trong các ưu tiên hành động của Việt Nam.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Hoàng Hiệp, Phó trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai, Việt Nam đã và đang tích cực tham gia các cơ chế hợp tác về giảm nhẹ rủi ro thiên tai, thực hiện có trách nhiệm các hiệp ước, hiệp định và thỏa thuận hợp tác quốc tế.

Đặc biệt, năm 2023 là năm Việt Nam đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Ủy ban ASEAN về quản lý thiên tai, do vậy, cam kết Việt Nam sẽ đóng vai trò là cầu nối hiệu quả, thúc đẩy hợp tác mạnh mẽ giữa khối ASEAN với các quốc gia trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương về những giải pháp mang tính chiến lược để giải quyết nhiều rủi ro cùng một lúc.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho rằng Liên hợp quốc cần tăng cường hơn nữa hỗ trợ đối với các quốc gia dễ bị tổn thương nhất trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương để tăng cường khả năng tiếp cận với các quỹ đa phương và toàn cầu. Các nguồn lực được huy động cho các chương trình và dự án cần tập trung vào việc tăng cường khả năng chống chịu của các cộng đồng dễ bị tổn thương nhất trước các tác động ngày càng gia tăng của thiên tai và biến đổi khí hậu.

Đối với Việt Nam, để khắc phục tình trạng dễ bị tổn thương trước thiên tai và biến đổi khí hậu, đòi hỏi nhiều nỗ lực và nguồn lực hơn, bao gồm cả việc chuyển giao khoa học và công nghệ giữa các quốc gia, đồng thời thực hiện việc cảnh báo sớm, hành động sớm sẽ góp phần giúp giảm thiểu rủi ro thiên tai.

13 tỉnh, thành được bàn giao 151 trạm đo mưa tự động phục vụ cảnh báo sớm mưa lũ tại cộng đồng Ngày 12/8, Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai vừa phối hợp với Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức nghiệm thu, bàn giao 151 trạm đo mưa tự động phục vụ cảnh báo sớm mưa lũ tại cộng đồng năm 2022 cho 13 tỉnh, thành miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên (trong đó, tại tỉnh Thừa Thiên Huế là 10 trạm).

Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng - Nền móng vững chắc cho phát triển bền vững Ngày 16/8 tại Buôn Ma Thuột, Tổng cục Phòng, chống thiên tai (VNDMA), Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh Xã hội Việt Nam (AFV) và Văn phòng Đại diện ActionAid Quốc tế tại Việt Nam đã phối hợp tổ chức Hội thảo tham vấn cấp vùng “Hướng dẫn Lồng ghép Quản lý rủi ro thiên tai Dựa vào cộng đồng vào Kế hoạch Phát triển Kinh tế xã hội của địa phương”.