Trang chủ Bờ cõi biển đảo Nhịp sống biển đảo
06:46 | 22/11/2022 GMT+7

Người truyền bá chữ quốc ngữ trên đảo Cù Lao Chàm

aa
Ông Trần Hối, bí danh là Huy, sinh năm 1907 tại Tân Hiệp, Điện Bàn, Quảng Nam (nay là xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra trong gia đình trung nông, thuở nhỏ ông vào đất liền học chữ Hán và học trường tiểu học Pháp - Việt, Hội An đến lớp nhì năm thứ nhất (Cours Moyen 1ère année) thì nghỉ học do gia đình gặp khó khăn.
Cù Lao Chàm bắn pháo hiệu kêu gọi tàu thuyền trên biển về nơi tránh trú Cù Lao Chàm bắn pháo hiệu kêu gọi tàu thuyền trên biển về nơi tránh trú
Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam

Ông Trần Hối, bí danh là Huy, sinh năm 1907 tại Tân Hiệp, Điện Bàn, Quảng Nam (nay là xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra trong gia đình trung nông, thuở nhỏ ông vào đất liền học chữ Hán và học trường tiểu học Pháp - Việt, Hội An đến lớp nhì năm thứ nhất (Cours Moyen 1ère année) thì nghỉ học do gia đình gặp khó khăn.

Ông Trần Hối

Ông Trần Hối

Nghỉ học, ông bắt đầu đi làm thuê với nghề bào chế và bán thuốc Bắc cho tiệm Quảng Nam phong của Hoa kiều ở Vĩnh Điện.

Khi làm việc cho hiệu thuốc thời gian rảnh ông cũng giao du với nhiều bạn bè, ông nhận thấy trẻ em ở đất liền ngoài học chữ Hán, còn được học chữ quốc ngữ. Người dân quê ông đa số không biết chữ, nhất là quốc ngữ nên ông luôn suy nghĩ về điều đó.

Đáng quý là dù đi làm thuê nhưng ông biết tiết kiệm tiền, ước mơ sau này sẽ về quê giúp đỡ con em trên đảo học chữ quốc ngữ để biết đọc, biết viết và nâng cao hiểu biết. Nói là làm nhưng khi bắt tay vào thực hiện ông gặp không ít khó khăn.

Nhờ những năm theo học ở Hội An, Trần Hối có quen biết với Phan Thêm (Cao Hồng Lãnh) và được tuyên truyền về chủ nghĩa Cộng sản, giác ngộ cách mạng nên sau này ông mới tham gia cách mạng.

Năm 1934, Cao Hồng Lãnh xuất dương sang Hồng Kông, tham gia hoạt động trong tổ chức Đảng Cộng sản Đông Dương tại Trung Quốc thì Trần Hối mất liên lạc. Cũng từ mối quen biết này, những năm 1929-1936, Trần Hối liên hệ với một người họ hàng của Phan Thêm là Phan Hiền để nhờ hỗ trợ, giúp tiền mua sách vở, bút, mực về Cù Lao Chàm mở lớp dạy trẻ em học quốc ngữ miễn phí. Thời gian này, ông cũng đi làm thuê lấy tổ yến sào trên đảo cho chủ thầu để mưu sinh.

Năm 2022, kỷ niệm 115 năm sinh của ông, nhân dân Cù Lao Chàm luôn nhớ về Trần Hối - người thanh niên tiến bộ có công đóng góp to lớn cho việc truyền bá chữ quốc ngữ trên đảo và người quản lý yến sào đầu tiên của Hội An sau ngày đất nước thống nhất.

Với những cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, ông được Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Miền Nam Trung bộ tặng Bằng khen và Chính phủ tặng Huân chương kháng chiến hạng Ba.

Để có kinh phí duy trì lớp học, ông mạnh dạn tổ chức một đội hô bài chòi và một đội chèo thuyền đến ngày lễ, Tết thì tổ chức để gây quỹ. Mặc dù điều kiện còn khó khăn nhưng việc tổ chức các hoạt động cũng rất bài bản, ông phân công các bạn trong làng như Trần Thiện, Trần Hoang phụ trách thực hiện, Vương Tranh làm thư ký, Trần Bân làm thủ quỹ.

Tháng 4.1945, trước sự việc lý trưởng bị dân kêu kiện do gian lận về công quỹ nên quận trưởng cách chức. Sự việc bất đắc dĩ khi Hội đồng hương chính xã tín nhiệm, vận động nên ông ra ứng cử và được nhân dân bầu trúng cử làm lý trưởng Cù Lao Chàm đến tháng 8.1945. Lúc này, phong trào truyền bá chữ quốc ngữ do chính phủ Trần Trọng Kim đề ra được nhân dân hưởng ứng tích cực. Trần Hối nhanh chóng vận động thanh niên trong xã tổ chức một nhóm gồm Trần Hối, Lê Dinh, Vương Tranh, Vương Ninh, Trần Bân, Nguyễn Diên để tổ chức truyền bá chữ quốc ngữ cho nhân dân trên đảo rất sôi nổi.

Cách mạng Tháng Tám thành công tại Hội An thì ngày 21.8.1945, chính ông Trần Hối - lý trưởng Cù Lao Chàm tuyên bố xóa bỏ chính quyền thực dân phong kiến, thành lập Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời và ông được bầu làm chủ tịch.

Hang chim yến Cù Lao Chàm Ảnh: P.T.V

Hang chim yến Cù Lao Chàm Ảnh: P.T.V

Sau khi bầu cử Quốc hội năm 1946, thực hiện chủ trương hợp nhất của Chính phủ, Hội An được chia làm 8 khu phố. Khu VIII (Tân Hiệp) gồm các đảo Cù Lao Chàm ông Trần Hối làm chủ tịch. Cuối năm 1947, Ủy ban kháng chiến nhập vào Ủy ban hành chính gọi là Ủy ban Kháng chiến - hành chính, ông tiếp tục làm làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - hành chính khu. Tháng 2.1949, ông được kết nạp vào Đảng.

Tháng 1.1955, ông được Thị ủy Hội An bố trí tập kết ra miền Bắc làm cầu đường quốc lộ 1 tại Thanh Hóa. Sau đó ông công tác tại công ty khai thác gỗ Khe Nóng, Hà Tĩnh, những năm 1956-19577, làm trưởng phòng sản xuất gỗ Khe Nà thuộc Công ty quốc doanh lâm nghiệp Nghệ An. Năm 1958, tổ chức bố trí ông ra công tác tại Công ty Thuốc nam thuốc bắc Hà Nội. Cuối năm 1961 ông làm Cửa hàng trưởng Cửa hàng cung cấp, bán buôn thuốc nam, thuốc bắc ở 54 phố Hàng Buồm, Hoàn Kiếm, Hà Nội thuộc Quốc doanh dược phẩm Hà Nội đến tháng 10.1974 thì nghỉ hưu.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông về lại quê hương Tân Hiệp sinh sống và cơ duyên đến với ông một lần nữa khi được làm nghề khai thác yến. Việc khai thác nguồn yến sào Cù Lao Chàm, trước đây chính quyền Việt Nam Cộng hòa giao cho chủ thầu là người Hoa, hợp đồng vẫn còn trong thời hạn khai thác đến hết năm 1976.

Tuy nhiên, sau khi Cù Lao Chàm được giải phóng, chính quyền cách mạng mời người trực tiếp quản lý khai thác yến đến làm việc, tuyên truyền, giải thích chính sách của nhà nước đối với việc quản lý tài nguyên quý hiếm, vận động bàn giao lại việc quản lý và khai thác yến sào cho UBND thị xã Hội An, kể cả số công nhân lao động, ghe thuyền, phương tiện, dụng cụ khai thác. Ngay sau khi nhận bàn giao, chính quyền thị xã cử ông Trần Hối quản lý. Tháng 11.1975 , UBND thị xã Hội An thành lập Đội quản lý và khai thác yến, có trụ sở tại Cù Lao Chàm và tiếp tục bổ nhiệm ông Trần Hối làm đội trưởng.

Mặc dù tuổi cao nhưng ông là một đảng viên mẫu mực, có uy tín, luôn tham gia các hoạt động tại địa phương, từ năm 1981 đến năm 1983 ông được bầu vào ban chấp hành Đảng bộ xã Tân Hiệp và làm Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã. Ở vị trí công tác nào ông cũng hoàn thành tốt nhiệm vị được giao, được đồng chí, đồng nghiệp kính trọng.

Truyền thông Cu Ba ca ngợi mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam Truyền thông Cu Ba ca ngợi mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam
Với tiêu đề: “Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6,5%”, hãng thông tấn Prensa Latina của Cu Ba trong tuần qua đã ca ngợi nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh hơn dự kiến.
Quảng bá hình ảnh Quốc gia, thương hiệu và sản phẩm qua Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào Quảng bá hình ảnh Quốc gia, thương hiệu và sản phẩm qua Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào
Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào được diễn ra từ ngày 27-01/10, tại thành phố Kaysone Phomvihane, tỉnh Savannkhet (Lào), đã thu hút sự tham gia của những doanh nghiệp đến từ 02 nước gồm 120 gian hàng. Đây cũng là cơ hội gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, thắt chặt, phát triển hơn nữa mối quan hệ truyền thống hữu nghị, tình đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai nước.
Theo Báo Quảng Nam
Nguồn: baoquangnam.vn

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Việt Nam hoàn thiện và gửi báo cáo chống khai thác IUU tới Ủy ban châu Âu

Việt Nam hoàn thiện và gửi báo cáo chống khai thác IUU tới Ủy ban châu Âu

Tại phiên họp thứ 29 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) ngày 06/01, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết Bộ đã hoàn thiện và gửi tới Ủy ban châu Âu (EC) bộ hồ sơ báo cáo chi tiết về công tác chống khai thác IUU.
Vùng 3 Hải quân khánh thành, bàn giao ngôi nhà thứ 4 giúp dân khắc phục hậu quả mưa lũ tại Gia Lai

Vùng 3 Hải quân khánh thành, bàn giao ngôi nhà thứ 4 giúp dân khắc phục hậu quả mưa lũ tại Gia Lai

Ngày 5/1/2026, Vùng 3 Hải quân tổ chức lễ khánh thành, bàn giao ngôi nhà thứ 4 cho người dân tại xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai, trong khuôn khổ Chiến dịch “Quang Trung thần tốc” giúp dân khắc phục hậu quả mưa lũ. Đại tá Đoàn Bảo Anh, Phó Tư lệnh Vùng 3 Hải quân dự và chủ trì buổi lễ.
Trao Bằng Tổ quốc ghi công liệt sĩ Đàm Quang Mạnh anh dũng hi sinh tại quần đảo Trường Sa

Trao Bằng Tổ quốc ghi công liệt sĩ Đàm Quang Mạnh anh dũng hi sinh tại quần đảo Trường Sa

Ngày 02/01, Đảng ủy, Chỉ huy Lữ đoàn 147, Vùng 1 Hải quân phối hợp cùng Đảng ủy, UBND phường Quảng Yên, các cơ quan ban ngành tỉnh Quảng Ninh tổ chức lễ công bố quyết định và trao Bằng “Tổ quốc ghi công” cho thân nhân Liệt sĩ Đàm Quang Mạnh.
Nghệ An triển khai loạt nhiệm vụ cấp bách chống khai thác IUU

Nghệ An triển khai loạt nhiệm vụ cấp bách chống khai thác IUU

Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Nghệ An yêu cầu huy động toàn bộ hệ thống chính trị, quản lý chặt từ tàu cá, ngư dân đến dữ liệu nghề cá, kiên quyết không để phát sinh vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.

Đọc nhiều

Bạn bè quốc tế chúc mừng Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam

Bạn bè quốc tế chúc mừng Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam

Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhiều tổ chức nhân dân, hội hữu nghị là bạn bè, đối tác của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã gửi thư, điện, thông điệp chúc mừng tới Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam.
Đại sứ Lào tại Việt Nam: Tin tưởng Đại hội XIV sẽ đưa Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển nhanh và bền vững

Đại sứ Lào tại Việt Nam: Tin tưởng Đại hội XIV sẽ đưa Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển nhanh và bền vững

Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh đã chia sẻ với Tạp chí Thời đại những đánh giá và kỳ vọng về ý nghĩa của Đại hội; bày tỏ tin tưởng Đại hội sẽ đề ra các định hướng chiến lược đúng đắn, đưa Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển nhanh và bền vững, đồng thời tiếp tục làm sâu sắc quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Lào.
Tiến sĩ Nguyễn Hồng Sơn: Phát huy trí tuệ kiều bào để thúc đẩy kinh tế tư nhân và đổi mới sáng tạo

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Sơn: Phát huy trí tuệ kiều bào để thúc đẩy kinh tế tư nhân và đổi mới sáng tạo

Việc khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân và đặt đổi mới sáng tạo vào trung tâm chiến lược phát triển cho thấy tư duy đổi mới mạnh mẽ của Đảng, mở ra dư địa lớn để cộng đồng doanh nhân, trí thức kiều bào đồng hành, đóng góp vào tăng trưởng bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.
[Ảnh] Lan tỏa tình hữu nghị qua giao lưu nghệ thuật quốc tế “Chào năm mới 2026”

[Ảnh] Lan tỏa tình hữu nghị qua giao lưu nghệ thuật quốc tế “Chào năm mới 2026”

Chương trình Giao lưu nghệ thuật quốc tế “Chào năm mới 2026” do Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội tổ chức ngày 12/01 tại Hà Nội là điểm nhấn ý nghĩa trong hoạt động đối ngoại nhân dân, góp phần thắt chặt tình hữu nghị, hiểu biết và hợp tác giữa nhân dân Việt Nam với bạn bè quốc tế.
7 tỉnh, thành phía Nam phối hợp ngăn tàu cá vượt biên, chống khai thác IUU

7 tỉnh, thành phía Nam phối hợp ngăn tàu cá vượt biên, chống khai thác IUU

Từ tháng 5/2025 đến nay, lực lượng chức năng 7 tỉnh, thành phía Nam đã phát hiện 14 vụ tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài có dấu hiệu tổ chức, môi giới xuất, nhập cảnh trái phép, góp phần tăng cường ngăn chặn khai thác IUU và tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng”.
Trao Bằng Tổ quốc ghi công liệt sĩ Phạm Văn Tuân hy sinh tại Trường Sa

Trao Bằng Tổ quốc ghi công liệt sĩ Phạm Văn Tuân hy sinh tại Trường Sa

Ngày 8/1, Đảng ủy, Chỉ huy Lữ đoàn 147, Vùng 1 Hải quân phối hợp cùng Đảng ủy, UBND phường Bãi Cháy, các cơ quan ban ngành tỉnh Quảng Ninh tổ chức lễ công bố quyết định và trao Bằng “Tổ quốc ghi công” cho thân nhân Liệt sĩ Phạm Văn Tuân.
Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 động viên cán bộ, chiến sĩ trước nhiệm vụ chống IUU dịp Tết

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 động viên cán bộ, chiến sĩ trước nhiệm vụ chống IUU dịp Tết

Trước giờ lên đường thực hiện nhiệm vụ phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Thiếu tướng Nguyễn Văn Dũng đã đến thăm, động viên và giao nhiệm vụ cho cán bộ, chiến sĩ tàu KN-373, nhấn mạnh tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và quyết tâm giữ vững kỷ cương pháp luật trên biển.
95 nam dang cong san viet nam ngon co dan loi dan toc qua moi chang duong
infographic quy dinh ve bao ve du lieu ca nhan doi voi cac nen tang mang xa hoi tu 112026
viet nam khang dinh vi the va dau an noi bat tai unesco
tin quoc te ngay 2612 thai lan pha do tuong than vishnu o bien gioi voi campuchia trung quoc cao buoc my can thiep quan he trung an
infographic dai hoi thi dua yeu nuoc toan quoc lan thu xi
infographic world travel awards 2025 viet nam tiep tuc duoc binh chon la diem den di san hang dau the gioi
infographic lich su hinh thanh va phat trien lien hiep cac to chuc huu nghi viet nam
Xin chờ trong giây lát...
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
[Video] Petr Tsvetov: Việt Nam ấm áp và thân thuộc
Việt Nam - Cuba: 65 năm cùng chung nhịp đập
[Video] Thiếu tướng Lào kể chuyện nhân dân Việt Nam che chở giữa mưa bom 1972
[Video] Bạn bè quốc tế gửi lời chúc tới nhân dân Việt Nam
Phân luồng giao thông tạm thời phục vụ Đại hội XIV của Đảng

Phân luồng giao thông tạm thời phục vụ Đại hội XIV của Đảng

Để bảo đảm trật tự, an toàn giao thông phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ngày 12/01, Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an phát đi thông báo phân luồng giao thông tạm thời.
Thời tiết hôm nay (08/01): Hà Nội rét đậm, nhiệt độ thấp nhất 8 độ C

Thời tiết hôm nay (08/01): Hà Nội rét đậm, nhiệt độ thấp nhất 8 độ C

Ngày 08/01, Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, do không khí lạnh tăng cường, khu vực Hà Nội trời rét đậm, nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến 8-11°C.
Tết Dương lịch 2026, du lịch Việt mở màn ấn tượng khi đón 3,5 triệu lượt khách

Tết Dương lịch 2026, du lịch Việt mở màn ấn tượng khi đón 3,5 triệu lượt khách

Trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 (từ ngày 1/1 đến ngày 4/1), ngành Du lịch Việt Nam ước đón và phục vụ khoảng 3,5 triệu lượt khách.
Thời tiết hôm nay (02/01): Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ rét đậm

Thời tiết hôm nay (02/01): Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ rét đậm

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường, ngày 02/01 Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiếp tục chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm, rét hại; nhiều khu vực xuất hiện mưa, mưa rào rải rác, cục bộ có dông kèm nguy cơ lốc, sét và gió giật mạnh; Nam Bộ duy trì ngày nắng.
Chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026

Chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026

Các trường hợp được miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp; tăng lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động ... là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026.
Thời tiết hôm nay (31/12): Bắc Bộ đón không khí lạnh, có mưa vài nơi

Thời tiết hôm nay (31/12): Bắc Bộ đón không khí lạnh, có mưa vài nơi

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện nay (31/12), bộ phận không khí lạnh đã báo đang di chuyển xuống phía Nam. Ở Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 17-20 độ.
Phiên bản di động