Những nghệ sĩ cống hiến cho nền hòa bình thế giới

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn – “Cuộc đời của hòa bình”

Trịnh Công Sơn (1939–2001), là một trong số nghệ sĩ chống đối chiến tranh tích cực nhất tại Việt Nam. Ông có nhiều sáng tác ngợi ca hòa bình, lên án sự phi nghĩa của các cuộc chiến và luôn được công chúng yêu thích. Với những đóng góp đó, nhạc sĩ được hội Âm Nhạc Hòa Bình Thế Giới trao giải "Cuộc Đời của Hòa Bình" (Life of Peace) vào năm 2004.

Trong suốt sự nghiệp âm nhạc, Trịnh Công Sơn để lại hơn 600 ca khúc. Tên tuổi của ông gắn liền với những nhạc phẩm về tình yêu, đất nước, con người. Đến nay, nhạc Trịnh vẫn có sức sống trường tồn, được đông đảo người hâm mộ trong nước và thế giới yêu thích.

Ngoài ra, ông còn sáng tác nhiều bài mang thông điệp phản đối chiến tranh tại Việt Nam, ca ngợi hòa bình. Những ca khúc này nói lên thân phận của người dân bị lôi kéo vào cuộc chiến vô nghĩa, nằm trong vòng toan tính và chịu ảnh hưởng của các nước lớn.

Trịnh Công Sơn chủ yếu sáng tác dòng nhạc phản chiến vào những năm 1965-1966. Năm 1967, nhạc sĩ cho ra đời tập “Ca khúc da vàng”, đánh dấu thời kỳ đỉnh cao về các ca khúc chống chiến tranh, ca ngợi hòa bình của mình. 1 năm sau, ông tiếp tục mang đến tập “Kinh Việt Nam”.

Từ năm 1970–1972, ông ấn hành thêm 2 tập nhạc phản chiến: “Ta phải thấy mặt trời” và “Phụ khúc da vàng”. Thời gian đó, các ca khúc chống chiến tranh của Trịnh Công Sơn được phổ biến khá rộng rãi, có ảnh hưởng lớn đến công chúng, nhất là giới trí thức, học sinh – sinh viên miền Nam.

Nhạc phản chiến của Trịnh Công Sơn chủ yếu viết bằng điệu blues, với ca từ chân tình, lay động trái tim người nghe nhưng không yếu đuối. Đây cũng là loại nhạc đưa tên tuổi của ông lan rộng trên thế giới.

Nhạc phản chiến Trịnh Công Sơn có vai trò lớn khi khích lệ tinh thần của nhân dân, chiến sĩ trong giai đoạn cuối của chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam. Tuy nhiên, thời đó loại nhạc này bị cấm phát hành. Ông đã bị tẩy chay nhiều lần, nhưng những nhạc phẩm “da vàng” vẫn len lỏi trong các đĩa nhạc của các ca sĩ.

Ca sĩ Khánh Ly là người duy nhất phát hành băng nhạc về thể loại phản chiến của Trịnh Công Sơn tại miền Nam trong những năm cuối chiến tranh chống Mỹ. Các ca khúc tiêu biểu như: Gia tài của mẹ, Cho một người vừa nằm xuống, Đi tìm quê hương, Chính chúng ta phải nói hòa bình, Chưa mất niềm tin, Chờ nhìn quê hương sáng chói, Hát trên những xác người, Ta đi dựng cờ, Ta quyết phải sống...

Đến nay, dù nhiều bài hát "da vàng" của ông rất phổ biến nhưng vẫn chưa được phép lưu hành chính thức tại Việt Nam.

Lê Bá Đảng – "Nghệ sĩ có tài năng lớn và tư tưởng nhân đạo"

Lê Bá Đảng (1921–2015), là một trong những họa sĩ Việt Nam thành danh trên đất Pháp. Ông được biết đến là nghệ sĩ có nhiều đóng góp cho nền nghệ thuật trong nước và thế giới.

Năm 1950, họa sĩ Lê Bá Đảng ra mắt triển lãm đầu tiên tại Paris. Trong suốt sự nghiệp của mình, ông có hơn 80 triển lãm tại nhiều quốc gia và hàng trăm tác phẩm giá trị được trưng bày ở nhiều bảo tàng nổi tiếng thế giới.

Trong hoạt động nghệ thuật, Lê Bá Đảng từng giành được nhiều giải thưởng lớn. Năm 1989, ông nhận giải "Nghệ sĩ có tài năng lớn và tư tưởng nhân đạo" của Việt Quốc tế Saint – Louis tại Mỹ.

Năm 1992, Trung tâm tiểu sử quốc tế thuộc Đại học Tổng hợp Cambridge của Anh đưa ông vào danh mục những người có tên tuổi của thế giới. Năm 1994, Lê Bá Đảng được Nhà nước Pháp tặng "Huân chương Văn hóa nghệ thuật Pháp". Đồng thời, giới nghệ thuật còn đánh giá họa sĩ là bậc thầy của 2 thế giới Đông – Tây.

Tại Việt Nam, năm 2005, ông được trao tặng Huy chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước và nhận danh hiệu “Vinh danh nước Việt” và nhiều phần thưởng, bằng khen khác.

Họa sĩ Lê Bá Đảng sang Pháp năm 1939, tham gia vào những đội quân chống phát xít tại đây, bị Đức quốc xã bắt làm tù binh. Sau khi được thả tự do, từ năm 1942-1948, ông theo học tại Học viện Nghệ thuật Toulouse và trở thành một họa sĩ nổi tiếng ở Châu Âu.

Mặc dù sống xa quê hương, nhưng Lê Bá Đảng luôn hướng về mảnh đất đã sinh ra mình. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, ông và gia đình luôn tạo điều kiện và nhiệt tình đón tiếp phái đoàn Việt Nam sang Pháp.

Ngoài ra, ông cùng với các họa sĩ nổi tiếng thế giới như Picasso, Matta, Pigion,... kêu gọi các văn nghệ sĩ, trí thức trên thế giới tham gia vào "Ngày vì tri thức Việt Nam" để ủng hộ hòa bình và chống chiến tranh ở nước ta.

Nhiều sáng tác của họa sĩ về đề tài chiến tranh, thể hiện sự hào hùng của lịch sử dựng nước và giữ nước của Việt Nam. Tiêu biểu như: Từ thời Hùng Vương đến thời đại Hồ Chí Minh, bộ tranh Đất nước, Thánh Gióng, Đêm Trường Sơn, Đường mòn Hồ Chí Minh, Nạn chiến tranh, Chiến thắng Điện Biên Phủ... Tất cả các tác phẩm đều thể hiện đất nước sang trọng, sâu thẳm và mạnh mẽ.

Bob Dylan – nghệ sĩ hoạt động tích cực vì nhân quyền

Bob Dylan tên thật là Robert Allen Zimmerman, sinh năm 1941. Ông được biết đến là ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên, họa sĩ, nhà văn và nhà biên kịch người Mỹ. Dylan có ảnh hưởng lớn đến nền âm nhạc nói riêng và văn hóa thế giới nói chung trong 5 thập kỷ trở lại đây.

Nhạc của Bob Dylan mang âm hưởng dân gian, đồng quê, jazz, blues. Ca từ được ông sử dụng là sự kết hợp phức tạp giữa tính chính trị, xã hội, triết học và văn học.

Trong sự nghiệp, Dylan giành được rất nhiều giải thưởng lớn: 11 giải Grammy, 1 giải Oscar và 1 giải Quả cầu vàng... Ngoài ra, ông còn vinh dự nhận Huân chương tự do từ Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Nhạc sĩ được tạp chí Time (Mỹ) bầu chọn là một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng nhất thế kỷ 20. Năm 2004, Bob Dylan được xếp ở vị trí thứ 2 trong danh sách 100 nghệ sĩ xuất sắc nhất mọi thời đại của tạp chí Rolling Stone.

Đặc biệt, tháng 2/2015, Bob Dylan nhận giải Nhân vật của năm từ Viện thu âm nghệ thuật và khoa học quốc gia nhờ những cống hiến nghệ thuật và nhân đạo của ông cho xã hội.

Những năm thập niên 1960, Dylan là người khởi xướng và đi đầu trong những phong trào xã hội. Các ca khúc của ông thời gian đó trở thành thánh ca của các hoạt động nhân quyền và phản đối chiến tranh.

Khoảng 50 năm trước, trong buổi mittinh của người dân Mỹ, tiếng hát của Bob Dylan cùng hòa chung nhịp nhảy với sinh viên Đại học Berkeley để đòi nhân quyền và phản đối cuộc chiến tranh tại Việt Nam. Sau đó, nhạc sĩ sáng tác nhiều ca khúc thuộc thể loại phản chiến và được mọi người yêu thích.

Năm 1962, ca khúc Blowin’ in the wind (Lời đáp thoảng bay trong gió) nổi tiếng của Bob Dylan ra đời, đánh dấu tên tuổi của ông trong làng âm nhạc thế giới. Đây là nhạc phẩm mang nội dung nhân văn, nói lên cuộc chiến tranh tàn ác, khiến người dân chịu đau thương với ca từ giản dị và đậm chất thơ. Sau đó, bài hát được rất nhiều ca sĩ, nhóm nhạc hát lại qua 400 phiên bản khác nhau.

Tháng 10/1962, nhạc phẩm A hard rain’s a-gonna fall (Cơn mưa nặng hạt) được Bob Dylan viết trong thời gian khủng hoảng tên lửa ở Cuba. Trong ca khúc, tác giả đã ví cơn mưa nặng hạt như những quả tên lửa ào ào lao xuống mặt đất. Năm 1963, nhạc sĩ phát hành ca khúc Masters of war chống lại Chiến tranh lạnh. Đây là một trong những ca khúc phản chiến nổi tiếng nhất của Dylan.

Bên cạnh đó, Bob Dylan cũng sáng tác nhiều bài hát để chống lại sự phân biệt đối xử trong xã hội Mỹ như: The times they are a-changin (Đến lúc họ thay đổi), Oxford Town (Khu Oxford)... (còn tiếp)

Minh Châu