Số ca cúm nặng tăng, chuyên gia khuyến cáo biện pháp phòng ngừa

Dịch cúm mùa bùng phát tại Nhật Bản và nhiều khu vực

Ngày 5/2, Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế) thông tin về đợt bùng phát dịch cúm mùa đang xảy ra tại Nhật Bản. Theo Viện Truyền nhiễm Quốc gia Nhật Bản, từ ngày 2/9/2024 đến 26/1/2025 nước này đã ghi nhận khoảng 9,5 triệu trường hợp mắc cúm mùa. Đáng chú ý, trong tuần cuối cùng của năm 2024 (từ 23 - 29/12/2024), hơn 317.000 ca nhiễm mới được báo cáo.

Các địa bàn bị ảnh hưởng nhất của đợt bùng phát dịch cúm mùa là Tokyo, Hokkaido, Osaka và Fukuoka - những khu vực đông dân cư và có nhiều điểm du lịch, tập trung đông người. Đợt bùng phát dịch cúm mùa tại Nhật Bản hiện nay chủ yếu do cúm A gây ra, tuy nhiên nguy cơ dịch cúm B gia tăng vẫn hiện hữu.

Người dân đeo khẩu trang khi ra đường để phòng tránh lây nhiễm khi số ca cúm tại Nhật Bản tăng mạnh. (Ảnh: CCTV News)

Trước đó, theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 7/1/2025, tại nhiều quốc gia ở Bắc bán cầu, các bệnh lây truyền qua đường hô hấp cấp tính có xu hướng gia tăng theo mùa vào thời điểm cuối năm do các tác nhân gây bệnh hô hấp như virus cúm mùa, RSV và các virus phổ biến khác như hMPV, mycoplasma pneumoniae.

Theo WHO, tỷ lệ mắc các hội chứng cúm (ILI) hoặc nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính (ARI) ở một số quốc gia ở Bắc bán cầu đã tăng lên trong những tuần cuối năm 2024 và vượt qua mức cơ sở theo mùa thông thường. Ngoài ra, theo kết quả giám sát cúm trên thế giới, bệnh cúm mùa cũng gia tăng ở nhiều quốc gia ở châu Âu (xuất hiện tất cả các phân nhóm của virus cúm), Bắc Mỹ (chủ yếu là cúm A), Trung Mỹ và Caribbean (chủ yếu là cúm A/H3N2), Tây Phi (chủ yếu là cúm B), Bắc Phi (chủ yếu là cúm A/H3N2), Đông Phi (chủ yếu là cúm B) và nhiều quốc gia ở châu Á (chủ yếu là cúm A(H1N1) pdm09), phù hợp với xu hướng điển hình cho thời điểm cuối năm.

Tình hình dịch cúm tại Việt Nam: nhiều ca nặng nhập viện

Trong nước, một số bệnh viện như Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Trung tâm Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) đang điều trị cho nhiều trường hợp mắc cúm trong tình trạng nặng, nguy kịch.

Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, 8 bệnh nhân mắc cúm đang được điều trị. Trong đó có một số trường hợp mắc cúm A, có bệnh nhân phải can thiệp ECMO (hệ thống oxy hóa qua màng ngoài cơ thể).

Bệnh nhân mắc cúm mùa chuyển nặng đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. (Ảnh: Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương)

Thạc sỹ Võ Đức Linh - Trung tâm Hồi sức tích cực cảnh báo, cúm A ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng đến những bệnh nhân có bệnh lý phổi tắc nghẽn mạn tính. Do virus cúm tác động trực tiếp lên phổi, những bệnh nhân đã có tổn thương phổi từ trước sẽ dễ tiến triển nặng hơn so với người khỏe mạnh.

Bác sĩ Linh cũng khuyến cáo đối với người bệnh mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần đi khám định kỳ tại các cơ sở chuyên khoa để điều chỉnh thuốc phù hợp. Bên cạnh đó, người mắc các bệnh lý nền cần tiêm vắc xin phòng cúm hằng năm. Cần tuân thủ các biện pháp bảo vệ cá nhân, đặc biệt đối với những người có nguy cơ cao.

Thạc sỹ Phạm Văn Phúc - Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho biết, những người có bệnh nền, người cao tuổi, người có hệ miễn dịch suy giảm cần đặc biệt cẩn trọng khi nhiễm cúm. Bệnh cúm có thể trở nên nguy hiểm, dẫn đến tổn thương phổi lan tỏa, bội nhiễm vi khuẩn, viêm cơ tim, suy đa tạng, thậm chí tử vong.

Ngoài ra, nhiều người có tâm lý chủ quan khi mắc cúm, cho rằng chỉ là bệnh nhẹ và không đi khám sớm. Tuy nhiên, đối với những người có hệ miễn dịch suy giảm, cúm có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm, làm tổn thương cơ thể ở mức độ nghiêm trọng. Khi bệnh diễn tiến nặng, bệnh nhân mới nhập viện thì đã ở trong tình trạng suy đa cơ quan, tiên lượng điều trị sẽ rất khó khăn. Vì vậy, việc phát hiện và điều trị cúm sớm là vô cùng quan trọng.

Tiến sỹ Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Y tế Dự phòng, Bộ Y tế cho hay, cúm phần lớn diễn biến nhẹ và người bệnh có thể tự hồi phục trong khoảng 2-7 ngày. Tuy nhiên, ở một số trường hợp đặc biệt như người bị suy giảm miễn dịch, người mắc các bệnh mạn tính… cúm có thể trở nên nguy hiểm và gây ra các biến chứng nặng có thể dẫn tới tử vong. Cúm có 3 loại khác nhau ảnh hưởng tới người: cúm A, B và C. Trong đó, cúm A (cúm mùa) thường xuyên thay đổi tạo nên nhiều biến chủng mới; được biết đến như là nguyên nhân gây ra đại dịch cúm có khả năng lây nhiễm cao.

Theo Cục Y tế Dự phòng, bệnh cúm nguy hiểm do tính lây lan nhanh và gây dịch. Bệnh có thể xảy ra dưới nhiều mức độ khác nhau: Đại dịch, dịch, dịch nhỏ địa phương và các trường hợp tản phát. Do đó, người dân khi có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, mệt mỏi, không tự ý làm xét nghiệm và mua thuốc điều trị tại nhà mà cần liên hệ với cơ sở y tế để được tư vấn, khám và xử trí kịp thời.

Nhiều nước ra cảnh báo trước nguy cơ bệnh X bùng phát

Rà soát chính sách dự phòng bệnh không lây nhiễm cho học sinh, sinh viên