Trang chủ Bạn đọc - Cần biết
21:33 | 04/08/2018 GMT+7

Tào - Tôn - Lưu bán mạng 1 đời không có được thiên hạ, Tư Mã Ý dựa vào 2 chữ nên nghiệp lớn

aa
2 chữ giúp Tư Mã Ý có được cả sự nghiệp mà bao người mong ước là gì?

Tư Mã Ý (179 – 251), tự Trọng Đạt, là chính trị gia, quân sự gia phục vụ cho thế lực Tào Ngụy dưới thời Tam Quốc. Ông cũng là người đặt nền móng cho Tây Tấn thay thế nhà Ngụy sau này.

Nhận định về nhân vật Tư Mã Ý, nhiều người coi ông là một cao thủ giỏi nhẫn nhịn nhất nhì trong lịch sử Trung Quốc. Thậm chí, hậu thế còn đặt cho Tư Mã Trọng Đạt một mỹ danh là "nhẫn giả chi vương" (ông vua về đức nhẫn).

Không chỉ giỏi giấu mình để chờ thời thế, nhà chính trị họ Tư Mã này còn có thể đem khả năng tùy cơ ứng biến của mình vận dụng tới trình độ xuất thần.

Nghệ thuật ẩn nhẫn của Tư Mã Ý: Chịu nhục, giả bệnh cũng không thành vấn đề!

Là mưu sĩ có tiếng trong tập đoàn chính trị của Tào Tháo năm xưa, Tư Mã Ý vốn nổi danh túc trí, đa mưu, lại rất biết thời thế. Ông cũng là một trong số những nhân vật hiếm hoi được đánh giá là nhìn thấu tâm can, hiểu được gan ruột của Gia Cát Lượng.

Dù được cho là không thực sự tài giỏi như đối thủ Khổng Minh, nhưng Tư Mã Trọng Đạt vẫn là một trong những quân sư sở hữu thành tựu đáng nể thời bấy giờ.

Ông từng đẩy lùi 5 lần Bắc Phạt của quân Thục, trở thành trọng thần phò tá đắc lực cho 4 đời quân vương của Tào Ngụy, lại là người đặt nền móng cho nhà Tấn sau này... Hết thảy những thành tựu mà Tư Mã Ý lập được trong cuộc đời đều bắt nguồn từ hai chữ - ẩn nhẫn.

tao ton luu ban mang 1 doi khong co duoc thien ha tu ma y dua vao 2 chu nen nghiep lon

Luận về tài năng, Tư Mã Ý có thể không bằng được Khổng Minh, nhưng ông lại được coi là bậc thầy về Đại Nhẫn. (Ảnh minh họa).

Công nguyên năm 239, Quách Minh Đế Tào Duệ bệnh nặng, đem người con trai 8 tuổi Tào Phương phó thác lại cho Tư Mã Ý cùng Tào Sảng.

Sau khi Tào Duệ qua đời, Tào Phương trở thành người kế thừa ngai vị. Đại tướng quân Tào Sảng và Tư Mã Ý cùng nhau phụ tá tân đế.

  • tao ton luu ban mang 1 doi khong co duoc thien ha tu ma y dua vao 2 chu nen nghiep lon

    Indonesia: Lên núi quan hệ với người lạ để đổi vận, dân nghèo tới quan chức đều tham gia

Theo nội dung di chiếu phân phó về thứ tự của hai người phụ chính, Tào Sảng xếp trước, Tư Mã Ý xếp sau.

Vào thời điểm Tào Phương mới kế vị, dưới sự đồng tâm hiệp lực của hai nhân vật này, triều đình Tào Ngụy cũng có một giai đoạn yên bình.

Nhưng thời kỳ hợp tác hòa bình nhanh chóng qua đi, cục diện chính trị của nhà Ngụy bắt đầu nổi lên sóng gió liên quan tới hai vị đại thần phụ chính này.

Xét về tuổi tác mà nói, Tư Mã Ý hơn Tào Sảng nhiều tuổi. Nói tới lý lịch, vị đại thần họ Tư Mã này còn được xếp vào hàng lão thần.

Bất luận về phương diện nào, Tư Mã Ý đều "ăn đứt" Tào Sảng cả về tài năng và đức hạnh. Đây là sự thật mà tất cả mọi người đều công nhận.

Nhưng điều đáng nói nằm ở chỗ, Tào Sảng từ sớm đã đem lòng không phục, bắt đầu kết bè kéo cánh, tìm cách đối nghịch với Tư Mã Ý trên mọi mặt, thậm chí còn nhiều lần cố tình "hớt tay trên" không ít quyền lợi của vị lão thần kia.

Bấy giờ, Tư Mã Ý hiểu rõ ông vẫn chưa đủ lực để cùng Tào Sảng công khai đối kháng. Vị đại thần lão luyện này liền giả bộ mắc bệnh, lấy việc mình già cả lú lẫn làm cái cớ xin từ chức, thậm chí còn "diễn" tới mức ai cũng đều tin là thật.

tao ton luu ban mang 1 doi khong co duoc thien ha tu ma y dua vao 2 chu nen nghiep lon

"Nhẫn giả chi vương" Tư Mã Ý sẵn sàng giả bệnh để tạm thời từ chức, lấy đó làm bàn đạp nhằm mục đích thâu tóm quyền lực lớn hơn về sau này. (Ảnh minh họa).

Cuộc báo thù ngoạn mục sau 10 năm nhịn nhục của "nhẫn giả chi vương"

Tới năm 249, Hoàng đế đi bái tế Tiên đế, Tào Sảng dẫn theo các thân tín cùng đại quân ngàn người đi theo hộ tống.

Tư Mã Ý biết cơ hội đã đến, liền tranh thủ thời cơ hành động. Khi đội quân của Tào Sảng vừa ra khỏi Lạc Dương, ông đã dẫn theo binh mã làm nên một cuộc chính biến, khống chế kinh thành, diệt tộc Tào Sảng. Sự kiện này chính là chính biến lăng Cao Bình nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc.

Trong cuộc chính biến năm ấy, Tư Mã Ý tóm gọn Tào Sảng cùng những kẻ cầm đầu trong bè phái của tên này. Trước mặt Hoàng đế, ông thẳng thắn vạch ra những tội đại nghịch bất đạo của kẻ địch.

tao ton luu ban mang 1 doi khong co duoc thien ha tu ma y dua vao 2 chu nen nghiep lon

Cuộc chính biến ở lăng Cao Bình thành công đúng như dự tính chính là thành quả sau 10 năm ẩn nhẫn nhịn nhục của Tư Mã Ý. (Ảnh minh họa).

Cổ nhân có câu "quân tử báo thù 10 năm chưa muộn", Tư Mã Ý chính là người đã bỏ ra 10 năm nhẫn nhục "nằm gai nếm mật" để chờ ngày một mẻ tóm gọn tất cả kẻ địch, quả xứng danh là cao thủ ẩn nhẫn.

Một vết nứt nhỏ có thể làm đắm cả một con thuyền lớn. Thiết nghĩ năm xưa, nếu Tư Mã Ý không nhẫn nhịn, liều chết lấy trứng chọi đá để đấu với Tào Sảng, không chừng ông mới chính là kẻ phải lên đoạn đầu đài.

Sau cuộc chính biến ngoạn mục năm 249, Tư Mã Ý đã thanh toán gọn bè lũ Tào Sảng, nắm trọn chính quyền Tào Ngụy. Kể từ đó trở đi, chức danh Hoàng đế của Ngụy quốc chỉ còn là danh nghĩa.

Vị trí quyền lực nhất triều đình này cũng được ông tiếp tục chuyển giao thành công cho hai người con trai là Tư Mã Sư và Tư Mã Chiêu.

Sự ẩn nhẫn của Tư Mã Ý không chỉ đổi lại quyền lực trên vạn người cho dòng họ Tư Mã, mà còn trở thành nền tảng vững chắc để cháu ruột ông là Tư Mã Viêm soán ngôi nhà Ngụy, thành lập nhà Tấn, thống nhất Trung Hoa và đặt dấu chấm hết cho thời kỳ Tam Quốc.

Bài học rút ra từ chữ "nhẫn" của gia tộc Tư Mã

tao ton luu ban mang 1 doi khong co duoc thien ha tu ma y dua vao 2 chu nen nghiep lon

Tư Mã Ý dù học được chữ nhẫn, nhưng lại dùng đức tính này làm bàn đạp để thôn tính quyền lực. (Ảnh minh họa)

Vương triều của gia tộc Tư Mã trị vì được 154 năm, sau đó diệt vong trong tay nhà Lưu Tống. Dù vậy, câu chuyện về sự ẩn nhẫn của Tư Mã Ý, người đặt nền móng cho nhà Tấn, vẫn không ngừng được lưu truyền như một bài học nhắc nhở cho hậu thế.

Trong cuộc sống hay trong công việc, chúng ta sẽ không tránh khỏi gặp nhiều chuyện bất công bằng. Khi những chuyện này xảy đến, điều bạn cần làm không phải là tức giận, đòi hỏi, mà cần nhẫn nại.

Tất nhiên, sự nhẫn nhịn của chúng ta cũng chỉ có mức độ. Nếu việc bạn nhẫn nhịn bị người khác coi là chuyện đương nhiên, thì chữ "nhẫn" ấy sẽ chẳng hề đổi lại được một lời cảm ơn, mà thậm chí còn đem đến cho bạn thêm nhiều uất ức.

Nhẫn nhịn, không đồng nghĩa với việc chấp nhận thua thiệt. Sự ẩn nhẫn thường đi liền với sự kiên trì và tinh thần nghị lực. Biết nhẫn để chờ thời cơ là cách giữ gìn công sức và sự tu dưỡng mà mình đã bỏ ra.

Nhưng đối với những người không biết nói lời cảm ơn, coi sự nhẫn nhịn của người khác làm chuyện đương nhiên, ta nên vận dụng tư tưởng của Nho gia để tránh xa họ, không cần thiết phải nhọc sức tranh đoạt như Tư Mã Ý.

Nếu Tư Mã Ý năm xưa một lòng ẩn nhẫn, không tranh với đời, con cháu ông tuy không thể xưng đế, nhưng nhiều đời vẫn sẽ là danh gia vọng tộc, cũng không tới nỗi bị Lưu Tống đuổi cùng giết tận.

Nhìn lại sự hưng vong của vương triều nhà Tư Mã, có thể thấy rõ một đạo lý muôn đời không đổi: Núi cao còn có núi cao hơn, người giỏi còn có người giỏi hơn, bạn biết nhẫn nhịn, ắt sẽ có những cao thủ còn có lòng ẩn nhẫn cao hơn bạn.

Sự nhẫn nhịn, suy cho cùng là một đức tính để tu dưỡng, là yếu tố để hướng tới những giá trị bền vững, chứ không phải là một là một công cụ để tranh đoạt lợi ích trước mắt.

Trần Quỳnh

Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Thời tiết hôm nay (28/5): Hà Nội ngày nắng nóng, chiều tối và đêm mưa rào

Thời tiết hôm nay (28/5): Hà Nội ngày nắng nóng, chiều tối và đêm mưa rào

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 28/5.
Thời tiết hôm nay (26/5): Hà Nội nắng nóng gay gắt, có nơi trên 40 độ C

Thời tiết hôm nay (26/5): Hà Nội nắng nóng gay gắt, có nơi trên 40 độ C

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia, ngày 26/5, thời tiết miền Bắc và miền Trung nắng nóng đỉnh điểm, độ ẩm không khí thấp, nhiệt độ cao nhất nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C.
Từ 1/7, phát tán tin giả trên mạng xã hội có thể bị phạt tới 50 triệu đồng

Từ 1/7, phát tán tin giả trên mạng xã hội có thể bị phạt tới 50 triệu đồng

Từ ngày 1/7/2026, nhiều hành vi vi phạm trên mạng xã hội như phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc, quảng cáo hàng hóa bị cấm hay chia sẻ nội dung vi phạm pháp luật sẽ bị xử phạt nặng theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, với mức phạt cao nhất lên tới 50 triệu đồng.
Thời tiết hôm nay (22/5): Cả nước nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Thời tiết hôm nay (22/5): Cả nước nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 22/5, nhiều nơi trên cả nước có nắng nóng, nhiều nơi có nắng nóng gay gắt, có nơi nhiệt độ trên 37°C.

Đọc nhiều

[Video] Nhân dân Việt Nam luôn trân trọng tình cảm của nước Nga

[Video] Nhân dân Việt Nam luôn trân trọng tình cảm của nước Nga

Tối 11/6, tại Hà Nội, Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam tổ chức chiêu đãi trọng thể nhân kỷ niệm 36 năm Ngày Quốc khánh Liên bang Nga. Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn khẳng định Nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ và trân trọng sự ủng hộ, giúp đỡ quý báu của nhân dân Liên bang Xô viết trước đây, Liên bang Nga ngày nay.
Quảng bá hàng Việt Nam tại Hội chợ Thực phẩm Quốc tế Warsaw Food Expo 2026

Quảng bá hàng Việt Nam tại Hội chợ Thực phẩm Quốc tế Warsaw Food Expo 2026

Trong khuôn khổ Hội chợ Thực phẩm Quốc tế Warsaw (Warsaw Food Expo 2026), diễn ra từ ngày 9 - 11/6/2026 tại Trung tâm Hội chợ Ptak Warsaw Expo (Ba Lan), Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan đã tổ chức gian hàng quảng bá sản phẩm, tạo diễn đàn kết nối cho các doanh nghiệp, nhà phân phối và đối tác quốc tế tìm hiểu về tiềm năng hợp tác thương mại với Việt Nam trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm và chuỗi cung ứng thực phẩm.
Video: Cơ hội giao lưu quốc tế cho học sinh Việt Nam tại trại hè Artek

Video: Cơ hội giao lưu quốc tế cho học sinh Việt Nam tại trại hè Artek

Ngày 10/6, Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội tổ chức chương trình kỷ niệm Ngày nước Nga và giới thiệu chương trình Trại hè Trẻ em Quốc tế Artek - một trong những trung tâm giáo dục, giao lưu thanh thiếu nhi hàng đầu của Liên bang Nga. Sự kiện thu hút đông đảo học sinh, sinh viên và những người yêu mến văn hóa Nga, góp phần thúc đẩy giao lưu nhân dân hai nước.
[Video] Trao tặng Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho Đại sứ Hungary tại Việt Nam

[Video] Trao tặng Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho Đại sứ Hungary tại Việt Nam

Ngày 12/6, tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam tổ chức Lễ trao tặng Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Hungary tại Việt Nam Tibor Baloghdi nhằm ghi nhận những đóng góp của ông đối với việc thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa nhân dân Việt Nam và Hungary.
Hải quân Việt Nam - Campuchia tuần tra chung lần thứ 83

Hải quân Việt Nam - Campuchia tuần tra chung lần thứ 83

Ngày 13/6, Tàu 251, Hải đội 512, Lữ đoàn 127, Vùng 5 Hải quân nhân dân Việt Nam đã cập quân cảng Vùng 5 (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang), kết thúc tốt đẹp chuyến tuần tra chung thường niên lần thứ 83 với Hải quân Hoàng gia Campuchia.
Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ 3

Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ 3

Chương trình Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ 3 tại tỉnh Nghệ An và tỉnh Bô-ly-khăm-xay dự kiến diễn ra trong tháng 7 với chuỗi 18 hoạt động chính thức. Đây là hoạt động đối ngoại quốc phòng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần tăng cường quan hệ đoàn kết đặc biệt, hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện giữa hai nước.
Lan tỏa tình yêu biển, đảo của Tổ quốc tại tỉnh Đắk Lắk

Lan tỏa tình yêu biển, đảo của Tổ quốc tại tỉnh Đắk Lắk

Sáng 10/6, tại tỉnh Đắk Lắk, Học viện Hải quân phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Đắk Lắk tổ chức tuyên truyền về biển, đảo Việt Nam tại Hội nghị báo cáo viên Tỉnh ủy.
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Trao tặng Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho Đại sứ Hungary tại Việt Nam
[Video] Nhân dân Việt Nam luôn trân trọng tình cảm của nước Nga
Video: Cơ hội giao lưu quốc tế cho học sinh Việt Nam tại trại hè Artek
[Video] Đối ngoại nhân dân Thủ đô hướng tới kết nối hiệu quả nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài
[Video] Plan International đồng hành cùng thanh thiếu nhi tiên phong ứng phó với biến đổi khí hậu
[Video] Lào dành ưu tiên hàng đầu cho quan hệ với Việt Nam
[Video] Doanh nghiệp Hoa Kỳ hỗ trợ Việt Nam xác định danh tính người mất tích trong chiến tranh
[Video] Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình nhận Huân chương “Ngôi sao Công trạng” của Nhà nước Palestine
[Video] GNI khánh thành thư viện KB trị giá hơn 1,9 tỷ đồng tại Tuyên Quang
[Video] Quảng Trị thúc đẩy dinh dưỡng học đường: Đầu tư cho trẻ em từ bữa ăn mỗi ngày
[Video] Dấu ấn của Đại sứ Nicolai Prytz trong thúc đẩy hợp tác, giao lưu nhân dân Việt Nam - Đan Mạch
[Video] Người bạn Palestine gắn bó hơn 40 năm với Việt Nam nhận Kỷ niệm chương
[Video] Thánh đường Hồi giáo Al-noor - Không gian tôn giáo giữa lòng Hà Nội
[Video] Cử tri cả nước nô nức đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp
[VIDEO] Tinh thần dân chủ của nhân dân Việt Nam trong bầu cử
Phiên bản di động