Tiến sĩ Michael Parsons (Australia): Ngày bầu cử ở Việt Nam mang không khí lễ hội

Tiến sĩ Michael Parsons (Australia) từng có 14 năm sinh sống tại phường Vĩnh Phúc (Hà Nội) và đã trực tiếp quan sát các cuộc bầu cử diễn ra tại địa phương. (Ảnh: NVCC)

- Việt Nam đang chuẩn bị tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Ông có ấn tượng gì về không khí chuẩn bị cho sự kiện chính trị quan trọng này?

Hiện tôi đang ở Australia nên chủ yếu theo dõi quá trình chuẩn bị cho cuộc bầu cử thông qua các phương tiện truyền thông. Qua những gì tôi quan sát được, có thể thấy truyền thông Việt Nam dành sự quan tâm rất lớn cho sự kiện này với nhiều bài viết, phóng sự và phân tích khá toàn diện về công tác chuẩn bị bầu cử ở các địa phương. Việc đưa tin rộng rãi và chuyên sâu như vậy sẽ giúp người dân theo dõi sát sao tiến trình bầu cử, đồng thời tạo cảm nhận rõ ràng về tầm vóc của sự kiện chính trị quan trọng này. Điều đó càng có ý nghĩa khi đây là cuộc bầu cử đầu tiên được tổ chức sau khi Việt Nam tiến hành những cải cách quan trọng trong bộ máy quản trị và hệ thống hành chính, đặc biệt là việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trước đây, trong 14 năm sinh sống tại phường Vĩnh Phúc (Hà Nội), tôi đã có cơ hội trực tiếp quan sát các cuộc bầu cử diễn ra tại địa phương. Việc bỏ phiếu thường được tổ chức tại Nhà văn hóa phường, nơi người dân trong khu vực đến thực hiện quyền công dân của mình. Trong những ngày trước khi diễn ra bầu cử, thông tin chi tiết về từng ứng cử viên, kèm theo ảnh chân dung và tiểu sử tóm tắt, được niêm yết công khai tại khu vực này để người dân tìm hiểu. Tôi thường thấy người dân tụ tập quanh các bảng thông tin đó để đọc, trao đổi và thảo luận về các ứng cử viên. Điều này cho thấy người dân thực sự quan tâm đến quá trình bầu cử và được cung cấp đủ thông tin để có thể đưa ra lựa chọn của mình một cách có trách nhiệm.

Vào ngày bầu cử, không khí tại điểm bỏ phiếu thường rất sôi nổi và mang tính cộng đồng rõ rệt. Nhiều phụ nữ mặc áo dài, còn nam giới ăn mặc trang trọng khi đi bỏ phiếu, tạo nên một bầu không khí vừa trang nghiêm vừa gần gũi. Công tác tổ chức tại các điểm bỏ phiếu diễn ra khá hiệu quả: cử tri đến bỏ phiếu đông đảo nhưng trật tự vẫn được bảo đảm, quá trình bỏ phiếu diễn ra thuận lợi và nhanh chóng. Sau khi hoàn thành việc bỏ phiếu, cử tri được hướng dẫn ra khu vực bên ngoài để tạo không gian cho những người tiếp theo.

Chính những hình ảnh đó khiến tôi cảm nhận rằng ngày bầu cử ở nhiều địa phương tại Việt Nam mang không khí giống như một “lễ hội” của cộng đồng - nơi người dân không chỉ thực hiện quyền công dân của mình mà còn thể hiện sự quan tâm và trách nhiệm đối với đời sống chính trị của đất nước.

- Theo ông công tác tổ chức bầu cử và sự tham gia của người dân ở Việt Nam có điểm gì khác so với các cuộc bầu cử tại Australia?

Tại Australia, các cuộc bầu cử cũng được tổ chức ở cả cấp quốc gia và cấp địa phương. Một điểm đáng chú ý là việc bỏ phiếu ở Australia mang tính bắt buộc đối với công dân đủ điều kiện. Theo quy định của luật bầu cử liên bang, công dân Australia từ 18 tuổi trở lên phải đăng ký vào danh sách cử tri và tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử. Nếu cử tri không đi bỏ phiếu mà không có lý do chính đáng, Ủy ban Bầu cử Australia sẽ gửi thư yêu cầu giải trình và có thể áp dụng mức phạt hành chính.

Tại Việt Nam, bầu cử được quy định là quyền của công dân. Điều khiến tôi ấn tượng là người dân Việt Nam tham gia bầu cử với tinh thần trách nhiệm cao. Trong những lần tôi quan sát các cuộc bầu cử tại địa phương nơi mình sinh sống, tỷ lệ cử tri tham gia luôn rất cao và không khí tại các điểm bỏ phiếu rất sôi nổi.

Về cách cung cấp thông tin cho cử tri, tại Australia, chính quyền không niêm yết thông tin chi tiết về các ứng cử viên tại điểm bỏ phiếu như ở Việt Nam. Thay vào đó, các ứng cử viên sẽ chủ động truyền tải thông tin về bản thân và chương trình tranh cử thông qua các phương tiện truyền thông, quảng cáo, áp phích trên đường phố, truyền hình, báo chí hoặc thư gửi trực tiếp tới cử tri...

Không khí tại các điểm bỏ phiếu ở Australia nhìn chung khá thân thiện và gần gũi. Người dân thường ăn mặc giản dị, không quá trang trọng khi đi bỏ phiếu. Một nét thú vị trong văn hóa bầu cử của Australia là các tổ chức từ thiện hoặc cộng đồng thường tổ chức bán đồ ăn nóng, đặc biệt là xúc xích nướng để gây quỹ tại khu vực gần điểm bỏ phiếu. Hoạt động này đã trở nên quen thuộc đến mức người Australia gọi vui đó là “democracy sausage” (xúc xích dân chủ) - một biểu tượng thú vị cho sự gần gũi và đời thường của văn hóa bầu cử tại Australia.

Trẻ em thích thú với món "xúc xích dân chủ" bên ngoài Tòa nhà Quốc hội Australia vào ngày bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý năm 2023. (Ảnh: moadoph.gov.au)

- Từ góc nhìn của ông, vai trò của Quốc hội đã được thể hiện như thế nào trong quá trình phát triển và hội nhập quốc tế của Việt Nam?

Quốc hội Việt Nam đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo nền tảng cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước. Trong nhiều năm qua, các đạo luật và chính sách được Quốc hội ban hành đã góp phần quan trọng vào những thành tựu của Việt Nam trong giảm nghèo, phát triển kinh tế và mở rộng quan hệ thương mại quốc tế, đặc biệt kể từ khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Việc Quốc hội phê chuẩn nhiều điều ước quốc tế quan trọng như ba Công ước Rio về môi trường cũng giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào các cơ chế quản trị toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Tôi đặc biệt ấn tượng với Luật Đa dạng sinh học năm 2008 - đạo luật được đánh giá là tiên phong trên thế giới trong việc kết hợp mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học với định hướng hỗ trợ người nghèo. Khi đó, với tư cách là chuyên gia môi trường của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) làm việc tại Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam, tôi đã có cơ hội hợp tác với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội trong quá trình thảo luận về dự thảo luật. Qua trải nghiệm đó, tôi càng nhận thấy những công việc thầm lặng nhưng rất quan trọng của các ủy ban chuyên môn của Quốc hội - những cơ quan đóng vai trò then chốt trong việc nghiên cứu, hoàn thiện chính sách và hỗ trợ quá trình lập pháp.

Đối với Quốc hội Việt Nam khóa XVI sắp tới, tôi kỳ vọng cơ quan lập pháp của Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy các chính sách phát triển bền vững, đặc biệt là những chính sách hướng tới nâng cao đời sống người dân và hỗ trợ các nhóm yếu thế trong xã hội. Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao thông qua chuyển đổi số và các nỗ lực hiện đại hóa, việc thực hiện hiệu quả các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) như bảo đảm nước sạch, không khí sạch, giao thông xanh và năng lượng sạch cho toàn bộ người dân, sẽ có ý nghĩa rất quan trọng.

Nhân dịp Việt Nam chuẩn bị tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, tôi muốn gửi lời chúc tốt đẹp tới nhân dân Việt Nam. Tôi tin tưởng rằng Quốc hội khóa XVI - Quốc hội đầu tiên được bầu sau khi các cải cách hành chính mới được triển khai sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm các cải cách này được thực hiện hiệu quả. Các hoạt động lập pháp của Quốc hội sẽ góp phần thúc đẩy sự gắn kết và hội nhập sâu rộng giữa các đơn vị hành chính mới được sáp nhập, qua đó tạo ra những động lực phát triển mới và bảo đảm rằng không ai bị bỏ lại phía sau.

Thi trực tuyến tìm hiểu bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp được tổ chức từ ngày 27/02 đến 15/3/2026 nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vị trí, vai trò của Quốc hội và HĐND, hướng tới Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Ngăn chặn các thủ đoạn chống phá ngày bầu cử Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân, khẳng định bản chất Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.