“Con người có tổ có tông

Như cây có cội, như sông có nguồn”

Câu ca dao ấy vang lên trong lớp học ngoại khóa tiếng Việt của Trường THCS Sinwol (tỉnh Gyeongsangnam, Hàn Quốc). Tại đây có 7 học sinh trong độ tuổi từ 11-15 đang theo học lớp học tiếng Việt. Lớp học được duy trì đều đặn suốt 7 tháng qua và đây đã là năm thứ 6 cô Nguyễn Thị Thanh Dung miệt mài gieo chữ Việt nơi đất khách.

“Nhiều em ngại thực hành nói tiếng Việt khi giao tiếp với bạn bè hoặc không hiểu lời cha mẹ. Tôi nghĩ nếu giúp các con nói được tiếng Việt là giúp cha mẹ và con cái hiểu nhau hơn”, cô Dung chia sẻ.

Từ ý nghĩ ấy, cô tham gia khóa bồi dưỡng giáo viên song ngữ của Trung tâm hỗ trợ gia đình tại Hàn Quốc. Sau khi hoàn thành, cô được Sở Giáo dục tỉnh Gyeongsangnam đưa vào danh sách giáo viên dạy song ngữ cho học sinh trong các trường công lập và được phân công giảng dạy tại các trường trong địa bàn tỉnh.

Cô Dung được phân công giảng dạy tại các trường trên địa bàn tỉnh Gyeongsangnam, Hàn Quốc.

Trước mỗi năm học mới, cô Dung đều tự xây dựng giáo án riêng để phù hợp với độ tuổi và khả năng tiếp nhận của học sinh. Mỗi bài học được cô chuẩn bị kỹ lưỡng, từ nội dung, hình ảnh minh họa đến đạo cụ và hoạt động trải nghiệm. Với cô, dạy tiếng Việt không chỉ là rèn ngữ âm hay ngữ pháp, mà quan trọng hơn là giúp học sinh cảm nhận được hơi thở văn hóa trong từng bài học.

Cô Dung tự xây dựng giáo án, chuẩn bị các đạo cụ gắn liền với văn hóa Việt Nam để giảng dạy cho học sinh.

Khi học về tranh Đông Hồ, cô Dung còn chuẩn bị thêm màu mực và khuôn in để các em trải nghiệm, vừa học từ vựng về màu sắc, vừa tìm hiểu ý nghĩa của từng hình ảnh dân gian. Dịp Trung thu, cô hướng dẫn học sinh làm đèn lồng giấy, đọc truyện về chú Cuội, chị Hằng. Trong những bài học về ẩm thực, cô mang đến lớp học hình ảnh phở, bánh chưng, nem rán, gỏi cuốn - những món ăn gắn liền với ký ức quê hương để các em hiểu thêm về phong tục, tập quán của người Việt.

Cô Dung hướng dẫn học sinh làm tranh Đông Hồ.

Không chỉ các em học sinh, nhiều ông bố Hàn trong gia đình Việt - Hàn cũng đã đồng hành cùng vợ và con. Họ sẵn sàng đưa con tới lớp ở mọi khung giờ, ngồi đợi hàng tiếng đồng hồ khi con tham gia lớp học tiếng Việt. Họ cũng tham gia các hoạt động văn hóa Việt Nam như làm bánh chưng, vẽ tranh dân gian, đón Tết cổ truyền... Qua những buổi giao lưu ấy, nhiều người chồng Hàn cũng dần hiểu và nói được những câu tiếng Việt đơn giản - những lời chào, câu cảm ơn, lời chúc Tết như một cách để thu hẹp khoảng cách ngôn ngữ trong gia đình.

Ngoài những giờ dạy ở trường, cô Dung còn dành thời gian dạy tiếng Việt miễn phí tại Ngôi nhà Sen Búp, trung tâm giáo dục trẻ em đa văn hóa thuộc Dự án “Làng Sen”, công trình cộng đồng do chùa Viên Ngộ tại Hàn Quốc khởi lập. Lớp học trực tuyến của cô kết nối những học sinh gốc Việt ở nhiều địa phương khác nhau trên khắp Hàn Quốc. Các em tham gia học vào cuối tuần, mỗi buổi chỉ kéo dài hơn một giờ nhưng luôn đầy ắp tiếng cười.

“Các con đi học văn hóa cả tuần, đến khi có thời gian rảnh chỉ muốn nghỉ ngơi, vui chơi. Vì vậy, tôi luôn phải tìm cách đa dạng hóa hình thức, kết hợp giữa học và chơi để các con thấy vui khi đến lớp. Quan trọng nhất là phải giúp các con hiểu tại sao cần học tiếng Việt, thấy tiếng Việt trở nên gần gũi và đáng yêu hơn, bởi đó chính là sợi dây kết nối các con với cha mẹ, với quê hương”, cô Dung nói.

Cô Dung dạy tiếng Việt trực tuyến tại Ngôi nhà Sen Búp.

Sau nhiều năm gắn bó với phấn trắng bảng đen, điều khiến cô Dung hạnh phúc nhất là được chứng kiến học trò của mình nói tiếng Việt ngày một tự nhiên hơn. Nhiều em ban đầu còn rụt rè nay đã có thể đọc những đoạn truyện dân gian Việt Nam bằng giọng rõ ràng, tự tin.

“Có bé sau chuyến về thăm Việt Nam đã khoe với tôi bằng giọng đầy tự hào: “Bây giờ con không cần mẹ làm phiên dịch cho ông bà nữa đâu ạ!”. Nhiều phụ huynh cũng chủ động gọi điện, nhắn tin kể chuyện vui. Có chị mẹ kể rằng, con trai chị bất ngờ nói “Con cảm ơn mẹ”, “Mẹ ơi, con xin lỗi” bằng chính tiếng Việt. Chị nói chỉ mấy câu đơn giản thôi nhưng đã khiến chị xúc động bật khóc.

Nghe vậy tôi vui lắm vì thấy các con tự tin dùng tiếng Việt là như đang tìm lại được sợi dây nối với cội nguồn. Những câu nói tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là động lực rất lớn đối với tôi. Tôi nghĩ khi các con lớn lên có thể quên nhiều thứ, nhưng chỉ cần giữ được tiếng Việt, các con sẽ luôn nhớ mình là người Việt Nam”, cô Dung chia sẻ.

Cô Dung hướng dẫn học sinh thực hành thủ công.

Ngoài nhiệm vụ dạy tiếng Việt cho các em nhỏ Việt Nam tại Hàn, cô Dung cũng không quên gìn giữ ngôn ngữ thiêng liêng đó trong chính mái ấm nhỏ của mình. Ở nhà, cả ba người con của cô đều nói hoàn toàn bằng tiếng Việt với mẹ và giao tiếp tiếng Hàn với cha. Cô nói: “Tôi muốn các con thấy tiếng Việt là điều tự nhiên như hơi thở. Ở nhà, mẹ con nói chuyện bằng tiếng Việt, cùng xem phim Việt Nam, nghe nhạc thiếu nhi Việt để các con cảm nhận được giai điệu quen thuộc”.

Chồng cô Dung - một người Hàn Quốc cũng luôn ủng hộ việc dạy tiếng Việt cho con. Chồng thường giúp cô chuẩn bị bài học, in hình minh họa hoặc cùng con ôn lại những câu ca dao ngắn.

Cô Dung hướng dẫn học sinh tìm hiểu về các ngày lễ của Việt Nam.

Khi chia sẻ về dự định trong thời gian tới, cô Dung chia sẻ đang ấp ủ ước mơ xây dựng một Thư viện tiếng Việt dành cho trẻ em gốc Việt tại địa phương. Trong căn phòng nhỏ tận dụng từ khu sinh hoạt chung, cô đã thử tổ chức vài buổi đọc sách, kể chuyện và chiếu phim ngắn bằng tiếng Việt. Những buổi gặp gỡ đầu tiên đã nhận được phản hồi tích cực từ phụ huynh, nhiều người mong mô hình này có thể duy trì thường xuyên hơn, và trở thành nơi kết nối văn hóa, nơi con trẻ không chỉ học tiếng Việt mà còn tìm thấy niềm tự hào về cội nguồn.

“Tôi muốn xây dựng một góc nhỏ giữ hồn Việt. Chỉ cần vài kệ sách và những cuốn truyện thiếu nhi, tôi tin đó cũng là cách để ươm hạt mầm tiếng mẹ trong lòng các con”, cô Dung nói. Cô hy vọng trong tương lai sẽ có thêm sự chung tay từ các tổ chức cộng đồng và cơ quan đại diện Việt Nam tại Hàn Quốc, để những lớp học tiếng Việt, những góc thư viện nhỏ hay hoạt động giao lưu văn hóa sẽ được tổ chức thường xuyên hơn.