Việt Nam hoàn thiện và gửi báo cáo chống khai thác IUU tới Ủy ban châu Âu

Siết quản lý tàu cá, dữ liệu phải chính xác, liên thông

Báo điện tử Chính phủ dẫn lời Thứ trưởng Phùng Đức Tiến thông tin, báo cáo phản ánh được những cam kết chính trị và nỗ lực mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị; bảo đảm số liệu chính xác, thống nhất, có kiểm chứng, không hình thức, không chạy theo thành tích và đã tiếp thu đầy đủ ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia và Đại sứ - Trưởng phái đoàn Việt Nam tại châu Âu.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp. (Ảnh: TTXVN)

Đối với dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, toàn diện, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà để rà soát, cập nhật đầy đủ số liệu về tàu cá vi phạm, tàu cập cảng, rời cảng, kiểm soát nguyên liệu thủy sản khai thác, truy xuất được hoạt động của tàu cá theo chuỗi, đầy đủ nội dung được đưa vào Chỉ thị bảo đảm yêu cầu kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm khai thác IUU; tổ chức lại sản xuất, tăng cường hỗ trợ chuyển đổi sinh kế để người dân yên tâm bám nghề hợp pháp, ổn định cuộc sống ngư dân và phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.

Đối với Quy định về lắp thiết bị giám sát hành trình tàu cá VMS, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, Bộ đề xuất lắp đặt tối đa 2 thiết bị VMS trên 1 tàu cá nhằm tránh mất tín hiệu VMS khi đi tàu cá hoạt động đánh bắt thủy sản trên biển; giảm thiệt hại cho ngư dân trong quá trình sản xuất trên biển; giúp cơ quan chức năng dễ phát hiện vi phạm của tàu cá trên biển; đồng thời sửa đổi quy định nhằm quản lý chặt chẽ việc lắp đặt, tháo gỡ, thay thế thiết bị VMS; trách nhiệm của chủ tàu, cơ quan quản lý địa phương và đơn vị cung cấp thiết bị; thiết lập phần mềm quản lý khi thiết bị chính bị mất tín hiệu, thiết bị thứ hai sẽ tự động hoạt động.

Về quản lý tàu dịch vụ hậu cần, tàu thu mua/mua bán hải sản trên biển, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản đề nghị các địa phương rà soát, báo cáo chi tiết tình trạng hoạt động và yêu cầu các tàu dịch vụ hầu cần đánh bắt nguồn lợi thủy sản thực hiện nghiệm túc việc báo cáo ra, vào cảng, ghi, nộp nhật ký thu mua chuyển tải theo quy định, không được thu mua sản phẩm thủy sản từ tàu khai thác vi phạm hành vi khai thác IUU.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối với các Bộ, ngành, địa phương và các cơ quan có liên quan hoàn thiện hệ thống dữ liệu như: Thực hiện cấp phép, đăng ký trên Hệ Thống quản lý dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase); Nhật ký khai thác thủy sản (elogbook); Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản (eCDT); Hệ thống giám sát hành trình tàu cá (VMS); Hệ thống xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.

Hiện Bộ đã cấp tài khoản sử dụng cho các địa phương, lực lượng chức năng để kiểm tra, đối chiếu; kịp thời phát hiện sai lệch, yêu cầu cập nhật, bổ sung, hiệu chỉnh và chuẩn hóa dữ liệu theo đúng quy định.

Tính đến ngày 31/12/2025 đã có 11/22 địa phương ban hành chính sách chuyển đổi nghề trong khai thác thủy sản.

Nhật ký khai thác thủy sản điện tử đã sẵn sàng

Tại cuộc họp, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, Tập đoàn Bưu chính – Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) cho biết hệ thống phần mềm chuyển đổi sang Nhật ký khai thác thủy sản điện tử, Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VnFishbase) đã sẵn sàng.

Cơ sở dữ liệu nghề cá đã được sử dụng làm dữ liệu gốc cho các ứng dụng xuất – nhập bến, xuất – nhập cảng và truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, để bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống", cần rà soát, đồng bộ dữ liệu giữa Trung ương và địa phương; đồng thời địa phương chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ của số liệu tàu cá.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành ngay thông tư hướng dẫn chuyển đổi sang Nhật ký khai thác thủy sản điện tử trong tháng 1/2026; trước mắt cho phép tàu cá thực hiện song song nhật ký giấy và nhật ký điện tử, sau 45 ngày bắt buộc sử dụng nhật ký điện tử, nếu không sẽ coi là hành vi không khai báo khai thác thủy sản.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục cập nhật số liệu, phản ánh rõ tiến độ và kết quả mới; làm rõ trách nhiệm quản lý đối với tàu cá bị thu hồi, hủy đăng ký; hoàn thiện hướng dẫn pháp lý, kỹ thuật để vận hành hệ thống kiểm soát điện tử thống nhất.

Đối với doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản sang thị trường châu Âu, Phó Thủ tướng yêu cầu thực hiện tự kê khai, tự rà soát, tự khắc phục; trường hợp không trung thực sẽ bị xử lý nghiêm khi thanh tra, kiểm tra.

Đắk Lắk tăng cường tuyên truyền chống khai thác hải sản bất hợp pháp

Nghệ An triển khai loạt nhiệm vụ cấp bách chống khai thác IUU