"Người Việt nói tiếng Việt": khảo cứu thành ngữ, tục ngữ Việt Nam bị bỏ sót

Người bắc nhịp cầu kết nối ngôn ngữ Việt Nam - Tây Ban Nha

Ra mắt bộ sách song ngữ Anh - Việt: Trường Sa! Biển ấy là của mình

Cuốn sách dày hơn 380 trang, sưu tập hơn 600 thành ngữ và tục ngữ không có mặt trong từ điển mặc dù rất thông dụng trong đời sống.

Sách gồm ba phần chính: Chương 1: Mắt thấy tai nghe; Chương 2: Nói gần nói xa, chẳng qua nói thật; Chương 3: “Đánh trống qua cửa nhà sấm”; Ghi thêm: Trông người lại ngẫm đến ta; Nhìn vào miệng người bình dân; Lời cuối sách.

Tác giả Nguyễn Quang Thọ tại buổi giao lưu (Ảnh: Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh).

Nhiều thành ngữ, tục ngũ chưa chính xác được giải thích cụ thể, cặn kẽ trong sách này như: Nhạt như nước ốc ao bèo; Bầu sao nấu nước ao cũng ngọt; Làm ruộng thì gia, làm nhà thì tốn; Bảo hoàng hơn vua; Mồm như cái tỉ vịt… Hoặc có các từ thú vị mà mỗi người bắt gặp và nghe thấy đâu đó trong đời sống thường ngày như: Để Mị nói cho mà nghe; Ăn cơm trước kẻng; Chạy mất dép; Tiền trao cháo múc; Nằm mơ giữa ban ngày; Mảnh tình vắt vai; Xuống dốc không phanh; Cạp đất mà ăn; Hái ra tiền; Nói cho vuông; Cầm đèn chạy trước ô tô; Nhà mặt phố, bố làm quan; Nóng chảy mỡ; Thấy thương luôn; Thở oxy; Liều ăn nhiều; Khóc tiếng Miên; Ngon nhức nách; Tới luôn đi bác tài; Được ăn cả, ngã nằm luôn; Hồng nhan bạc tỉ; Máy bay bà già, phi công trẻ; Trả dép tôi về; Lặn không sủi tăm…

Theo tác giả Nguyễn Quang Thọ, trong quá trình tham khảo nhiều nguồn từ điển để phục vụ nghiệp vụ báo chí và nghiên cứu, ông nhận thấy sự vắng mặt của nhiều thành ngữ theo quy luật không ngừng phát triển của xã hội trong khi vốn tiếng Việt lại vô cùng phong phú, nhiều từ ngữ mới xuất hiện, dãy thành ngữ cần tìm ra giải nghĩa trọn vẹn ngày một nhiều hơn.

"Cuốn sách này không giúp trả lời được hết mọi câu hỏi, thậm chí còn làm độc giả đặt ra nhiều câu hỏi, nhưng chúng tôi hy vọng đem đến cho bạn đọc một cách tiếp cận mới với những vấn đề còn đang vướng mắc, cung cấp ngữ liệu cho nhiều thành ngữ, tục ngữ bị bỏ sót, trao đổi về những lời giải nghĩa theo chúng tôi là chưa chuẩn và lưu ý vài sai sót kỹ thuật khá nghiêm trọng trong từ điển…", ông nói.

Phát biểu tại buổi giao lưu, nhà văn - nhà báo Lê Minh Quốc cho rằng, tác giả Nguyễn Quang Thọ đã bổ sung thêm một loạt từ mới/ cách nói mới vừa xuất hiện trong đời sống gần đây, đa dạng, biến hóa tài tình trong hành trình phát triển của tiếng Việt.

Giải thưởng Văn học Séc 2019 gọi tên Đại từ điển giáo khoa Séc-Việt

Dự án Từ điển Bồ-Việt: công cụ hỗ trợ đắc lực cho cá nhân, tổ chức làm việc, học tập tại Brazil